Martın son haftasındayız. Bir sürü can sıkıcı şey yaşanıp duruyor.
Bir yanımızda savaş, dünya şakın.
Bizde ise özellikle Silivri ve onunla ilintili yaşananlar nerdeyse savaş kadar beter.
Demokratik ülkelerde olmayan nerdeyse her şey yaşanıyor.
Şimdi bana bunları sırala derseniz, yazmanın bir yararının olmayacağını rahatlıkla söyleyebilirim.
En kötüsü de bu galiba; söyleyememek!
Eskiden bir eksiklik yazılınca düzeltilir, ondan vazgeçilirdi.
Şimdi ise, ‘muktedir’in sözünün üstüne söz söyleyenin vay haline!
Peki, bütün bu iç karartıcı şeyler arasında arada bir iyi şeyler olmuyor mu?
Elbette oluyor!
Bunlardan biri, 23-29 Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek olan 4. İzmir Edebiyat-Sinema Buluşması etkinliği.
Bir kenarda inatla boy atan bir çiçeğin yüzünüzde bıraktığı tebessüm misali…
Hiç olmasa yüzünüze bir imbat serinliği veriyor!
Etkinliğin ayrıntıları mı?
İnternette var, oradan bakılabilir.
Zaten tarihlerle aram iyi olmadığı için muhtemelen bu yazı çıktığı anda etkinliğin de ortalarına gelinmiş olacaktır.
Ama ben gene de etkinliğin; Cevat Şakir, Salâh Birsel gibi İzmir’de uzun yıllar yaşamış edebiyat ustalarının belgesellerini, Gülten Akın’ın anılmasını, sergiler ve söyleşileri kapsadığını söylemiş olayım.
Seferihisar Kültür Merkezi, Karşıyaka Çarşı Kültür, Seferi Keçi, Kanguru Kültür Merkezi’yle Fransız Kültür Merkezi etkinliğe ev sahipliği yapacak kurumlar.
***
Doğrusu, bu yazı etkinliği anlatmak için tasarlanmadı, amacım etkinliği kotaran kahramanı yani Vecdi Sayar’ı anlatmak.
Elbette etkinlikler takım işidir, kolektif çaba olmadan başarı yakalanmaz ama gene de sürükleyen birilerinin olması işin doğası gereğidir. İşte o sürükleyen kişi Vecdi Sayar, bana göre.
Bu hakkı baştan teslim edelim.
Birkaç etkinliğin oluşturulmasında Sayar’ın yakınında oldum. Onun uluslararası çaptaki bu etkinliklerde nasıl çabaladığına tanık olanlardanım dolayısıyla.
Sayar’ın nasıl çırpındığını, olanaksızlıklar içinde kaliteden ödün vermeden işi nasıl kotarmak istediğini pek çok kez gördüm.
Sayar’ın şanssızlığı biraz da dönemden kaynaklanıyor; bütçe olanakları her yerde kısıtlı.
Ülkedeki kriz hâli bütün hızıyla sürüyor.
Dolayısıyla bu etkinliklere destek olması beklenen yerel yönetimler sıkıntılı. Bu anlaşılabilir ancak bir de çoğu belediye başkanının sanat konusundaki duyarsızlığı var ki çekilir şey değil!
Gene de bu olumsuzluklara karşın etkinlikler sürdürülüyor.
***
Peki kimdir Vecdi Sayar?
Hemen söyleyeyim, yazı için Sayar’ın özgeçmişine baktım.
Sadece bu özgeçmişi buraya aktarsam birkaç köşe daha gerekeceğini baştan söylemiş olayım.
Sayar, 1970’lerde bu kültürel organizasyonlar içinde görülüyor.
Bence giriş o giriş.
Ben Sayar’ı hep okuduğum metinlerden tanımıştım.
Cumhuriyet’te uzun yıllar yazdı. Daha sonra BirGün gazetesinde sinema ve kültür yazıları geldi.
Müthiş bir birikimi orada görebiliyorsunuz.
Sonra yolumuz bir yıl önce Kültürlerarası Sanat Derneği’nde kesişti.
İstanbul’dan gelmiş artık İzmir’e yerleşmişti.
***
Sayar, 1950 Zonguldak doğumlu.
ODTÜ’de mimarlık okumuş ama bu mesleği sürdürmek yerine, şehir tiyatroları ile AST’ın oyun dekorlarını tasarlamak bir dönem işi olmuş.
Akabinde 2006’da yitirdiğimiz Can Yayınları sahibi Erdal Öz’ün,1976’da bir süreliğine el atıp bıraktığı Onat Kutlar gibi bir ustanın hayat verdiği Sinematek kurumunu Ankara’da işler hâle getirmek ona düşüyor.
Sonrası İstanbul…
İstanbul’da Sinematek’le beraber film festivalleri, film eleştiri yazıları, sinema dergileri ve tabii ki sayısız festival direktörlüğü, seçici kurul üyeliği gibi bir dizi yoğun iş onun yaşamının parçası haline geliyor.
Başta Adana ve Antalya Film Festivalleri olmak üzere hemen her festivalde onu görmek mümkün.
Dünyadaki festivalleri de kaçırdığını sanmıyorum zira Cannes Film Festivali’ni onun yazılarından okuduğumu söylemeliyim.
***
PEKİ İZMİR’DE YAPTIKLARI?
Uluslararası İzmir Mizah Festivali, Edebiyat-Sinema Buluşması, Uluslararası İzmir Film ve Müzik Festivali uzun soluklu etkinlikleri.
Bunun yanında küçük çapta ve yerel düzeyde olanlar da var.
Sayar’ın kotardığı etkinliklerin hemen birkaç özelliğini sayalım:
Birincisi hepsinde bir süreklilik var ve uluslararası alana yayılıyor.
Süreklilikleri konusunda mizah altıncı, diğerleri dördüncü yılına gelmiş.
Aslında festival gibi etkinliklerin sürdürülebilir olması önemli. Antalya Altın Portakal Film Festivali 60. yaşına yaklaşıyor.
Adana Altın Koza 30, Ankara Film Festivali 33. yılında.
***
İzmir’de uzun soluklu etkinlikleri sayamıyoruz.
İzmir Öykü Günleri vardı, 19 yılına girmişti o etkinlik.
Gelen başkanlar 2020 yılından sonra bu güzel etkinliği görmedi ve unutuldu gitti.
Vecdi Sayar’ın kotardığı festival ve etkinlikler henüz tekli sayıya ulaşmış durumda.
Korkarım bunların başına da öykü günlerinin bahtsızlığı gelmez!
Oysa bu etkinliklerle İzmir’in anlamlı bir kent olacağını biliyoruz.
Peki, bu etkinlikler neden istenmez ki!
Galiba sanatseverler olarak önce biz sonra da halk suçlu.
Çünkü başkanlardan talep etmiyoruz. Seçim zamanı bunları sormuyoruz!
Talep edilmeyen şey neden yapılsın ki?
Bir de belediye başkanının sanatsal beğeni düzeyi vasatta kalıyorsa, tercih başka şeylere kayıyor.
***
Sayar’ın kotardığı etkinliklerde başka bir özellik ise bir temanın etkinliğin merkezinde yer alması oluyor.
Geçen sonbaharda gerçekleşen 4. Uluslararası İzmir Film ve Müzik Festivali, adından da anlaşılacağı gibi, müzik teması etrafında gelişiyordu.
O etkinliğin seçici kurulunda yer alanlardan biri de bendim. Müzik temasının işlendiği filmlerde müzik kimi kez değişimin bir manivelası, kimi kez de haksızlığa başkaldırının aracıydı.
O filmleri imrenerek izlemiştim.
Şimdiki etkinlikte de seçilen filmler edebiyat temasıyla işleniyor.
***
Sayar, bir dönem Kültür Bakanlığının Paris müşavirliğinde de bulunmuş. Üniversitelerde sinema üzerine dersler verdiği de olmuş.
Sinema sevgisi onu, o yıllarda bakanlık bünyesinde bir Sinema Dairesi’nin kurulmasına katkı vermeye kadar götürmüş.
Sayar, adanmış kuşaktan. Yaptığı işi ölümüne iyi yapmaya uğraşan biri…
Şimdilerde festivalleri kotaracak bu işlere meraklı birini aradığını söyleyeyim.
Onu yorduk…
Sayar’ın şanssızlığı yaptığı işlerde çapın büyük ve fakat ülkedeki krizin “sunduğu” bütçe olanaklarının küçük olması.
Ayrıca başkanların duyarsızlığı da işin tuzu biberi…
Bakalım bu şanssızlığı İzmir ve başkanlar kırıp İzmir’i taşra kenti olmaktan kurtaracak bu işlere ne zaman sıcak bakacaklar?
Hazır Vecdi Bey gibi, kendisi için bir şey istemeyen, adanmış insanlar varken.
