2
Söylenecek laf mı düşer bize.
Nedret Selçuker
Molla Demirel…. Yalnızlık …. Acaba, her zaman insanın tam anlamı ile „Yalnız kalışı“mı demektir? Sanmıyorum….Örneğin benim, „çok kalabalık yalnızlıklarım“ vardır… Yalnızlık bin çeşit yalnızlığı toplar gelir, çöreklenir başıma. Şu deyişin ne kadar güzel:
„Işık gibi pencereden / Süzül odama al ısıt beni / Yetmez mi bu çile bu acı / Al biliminle donat beni…“
gördün mü…Süzülüp pencereden ışık gibi… Bu gelen kalabalık bir yalnızlıktır….
Molla Demirel „Güneşim“ ve „Ben“ şiirlerinde her zaman ki gibi güzel şiirler… şiirin rengini bulmuşsun kutlarım. Hele „Gül açan bahçede Yunus çile doldurunca, ekili bahçede sarı başak sultan“ boy verince, artık söylenecek laf mı düşer bize.
Yunusça „Ben yürürüm yane, yane. Aşk boyadı beni kane“ demek yetmez mi?
12 Mayıs 1981 (Yeni Gün Gazetesi)
Nedret Selçuker
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
Anadolu’da oluşan çok çiçekli bir kültür bahçesi
Nuri Erkal
Bu başlık Molla Demirel in ‘”Çok kültürlülük” yazısından bir alıntıdır. Her yıl Antalya’ya gelişinde onun şiirlerinden bir demet seçki yapar TRT kanalıyla dinleyicilerimize sunarız. Anadolu’da yaşayan uygarlıkları anlatmakla kalmaz. Halen kırk (40) dan faz konuşulan dilleri, yaşanan kültürleri öylesine güzel bir harmanlar ki ustalığına şaşmamak elden değildir. Halkların sevdasını, inceliklerini, beklentilerini kısacası günümüzdeki dünya insanının yaşantısını ele alır. Molla günümüzde halk dilinde, halk türkülerinden en iyi yararlanan şair-yazarlarımızdan biridir.
Molla’nın şiir ve düz yazılarını okuyan her insan onun anlaşılır bir dil ve usta bir kurguya sahip olduğuna tanık olur. Özellikle her dizeye birden fazla anlam yüklediğini görürüz. Bu çok anlamlılık hem imgeyi güçlendiriyor. Hem şiirde ki zarifliği, inceliği ve şiire verilen emeği ortaya koyuyor. Onun şiirindeki gerçekçilik duygusu o kadar güçlü ki onun bu gücüne toplumların çok kültürlülük anlayışıyla yaklaşmayan hiç bir şairde rastlamak mümkün değildir. Sevda, kavga, doğa ve barış onun şiirinin temel öğeleridir.
Bu nedenle ben Molla Demirel’in şiir ve yazılarını birçok programımda okudum. Onun bu çalışmalarını “Anadolu kültürlerinin oluşturduğu güzel bir şiir bahçesi” olarak adlandırdım. Sonuç olarak toplumcu bir şair ve yazar olan Molla’yı ve şiir anlayışını çok kültürlü bir yazın adamının, bir şairin edebiyata bakışı ile ele almadan değerlendirmek mümkün olmadığını söylüyorum.
18 Ağustos 200 TRT / Antalya
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
“SEVGİ’NİN DÜŞÜ” ÜSTÜNE DÜŞSEL ÇIĞLIK
Yunus Yaşar (Antalya)
Molla Demirel uzun yıllardan beri Almanya’da yaşıyor. Bizim insanımız “Almanya Gerçeği”ni, iş-ekme -sermaye çelişkilerini sorunlarını, acılarını sevinçlerini ve umutlarını yaşadığı ya da tanık olduğu olaylardan yola çıkarak öykülerini oluşturmuş. Sözcükleri İşçi sınıfının düşsel çığlığı sanki…
İşçiler üzerinde baskı uygulayan, toplu işçi çıkartan, ayrımcılık yapan, iş sağlığı ve iş güvenliği kurallarını uygulamayan düzene eleştirel bir gözle yaklaşarak; sömürünün olmadığı, sevgi ve şefkate dayanan bir dünyanın ütopyasını çiziyor. İnsanın insanı ezmesinin, sömürmesinin ahlaksızlık olduğunu, bunu ortadan kaldırma çabasının ise insanın soylu görevi olarak insanlığı yücelttiğini duyuruyor okura…
Almanya’daki Nazi yanlısı, şövenist, faşist dazlakların saldırıları ve bu saldırılara karşı direnen gurbetçi insanların mücadelelerini, on iki Eylül faşizminin yazarları, düşünürleri, aydınları, sanatçıları ve tüm demokrat insanları işkencelerden geçirirken, kitapları dahası tüm yazılı bilgileri “Düşman” olarak görüp, “insanlığın Refahı İçin” nasıl yasaklandığını, nasıl yakıldığını anlatıyor. Hem de sanatın estetiğini göz ardı etmeden yalın bir dille anlatıyor.
Evinde iş yerinde güzellikler üreten kadının da emeğine hor bakanlar sömürüldüğünü, bütün bu açmazların eğitim işi ve bilinci olduğunun da altını çiziyor.
Kısacası “Sevginin Düşü”nü anlatıyor Molla Demirel. Akıcı, yalın bir dil, soluklu, usta bir anlatımla. Ayrıntılara girmeden bazen kendi dilinden, bazen ikinci kişi ağzından.
Kasım 1995, Antalya
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
Günün Gülüşü (*)
Güngör GENÇAY
Daha önce ,,Dünyam iki Değirmentaşı” ve „Bir Uzak Yerden Geldim” adlı şiir kitapları bulunan Molla Demirel, 1948 yılında Malatya’nın Akçadağ ilçesine bağlı Durul ova köyünde doğmuş, liseyi bitirdikten sonra da bir süre Eğitim Enstitüsü’ne devam etmiştir. Ne var ki 1971 Darbesinden sonraki koşullar yurtdışına çıkmayı, zorunlu kılmış ve bu olguyu ,,Suların Akışı” adlı şiirinde şu dizeleriyle dile getirmiştir:
,,Ne bu soğuk
Kör olasın on iki mart
Ansızın vurdun
Çiçeklerim döküldü
Tükenmez toprakta Filizlerim,
Yükselir baharla suların akışı
Parçalanır karanlığın
Yine ulaşır güneşe ellerim”
Yaşamını Almanya’da sürdüren MolIa Demirel, orada Meslek Yüksek Okulu’nun ,,Yabancılar için sosyal danışmanlık ve Pedagoji Bölümü bitirmiş, ayni konuda hizmet vermiştir. Bir süre kimya fabrikasında işçi olarak çalışmıştır. Ve “Söyle Gülüm” adlı şiirinde, belki de dünyamızın üzerinde dolaşan insanların hem kendileri, hem de birbirleriyle kavgasına anlam veremediği için sormaktadır:
«Söyle meleğim
Neden
Şu karıncalar kadar çalışkan
Bu arılar gibi kardeşçe
Dünyamızın tek kovanında
Yaşamaz insan?”
Halen yerel bir radyoda yayın pedagogu ve sosyal danışman olarak çalışan şair, öykü ve düzyazı çalışmaları da yapmakta, ayrıca fotoğraf makinasını, iyi bir usta, yada uzman olarak kullanmaktadır. Almanya’da açtığı ve izleyicilerin beğenisini kazanan fotoğraf sergileri, konusundaki uzmanlığının da kanıtı olmuştur.
“Davulun tokmağını berk vuruyor yüreğim” diyen Demirel’in şiirini, Fakir Baykurt: ,,Molla’nın şiirleri gibi konuşmalarına da doğa sevgisi, barış tutkusu egemendir. Şakır gibi insanın insanla kardeşliğini söyler. Yurt özleminden sürekli yandığı için de bakarsınız sözcüklerle insanın yüreğine değen çığlıklar atar…” diyerek tanıtıyor. Hani,
,,Semaha Duralım” şiirinin:
,,…Can veren şu toprağı ekmek gerek
Üretene hakkını vermek gerek
Hak uğrunda meydana çıkmak gerek
Molla Can gel biz semaha duralım”
diyen son bölümünü okuyunca Fakir Baykurt’a hak vermemek elden gelmiyor. ,,Semaha Duralım” şiiri, ayni zamanda şairin halk ağzını kullanarak kurduğu şiirlere de örnek oluşturuyor.
Yurtdışında sürekli yaşayan sanatçılar, zaman içinde ülkelerine ilişkin güncel olaylara karşı duyarsızlaşıyorlar. Birçoğunda da, ülkesinin sanatsal mirasından bir kopuş gözleniyor. Böyle bir olgu sonucunda sanatçıyı besleyen ana damarlardan biri körelmiş ya da tükenmiş oluyor. Bu olgu, sokaktaki adam için fazla bir anlam taşımasa da, sanatçının böylesi bir zenginlikten yoksun kalmasının sonucu hemen üretiminde beliriveriyor. Ama:
Saplanmış yüreğime 37 bıçak
Alevlerden kanat açmış karanfiller
Otuz yedi karanfil kanat açmış ateşte
İçlerinde sararmış bir yaprak
o ben miyim?”
diyen MoIla Demirel, ülkesindeki gerçekle iç içe. Ülkesindeki yanan insanlarla birlikte, onun yüreği de yanıyor. Halkının mutluluğu onu da mutlu ediyor. Duygu ve düşünceleri, ayni kökten beslendiği için hayata hep olumlu, hep umutlu, hep mücadeleci bir tavırla bakıyor. Başka bir deyişle, gündelik yaşamın acısını da, Sivas katliamının acısını da, emekçinin mücadeleci gücünü de içinde taşıyor. Onun için de:
,,Acıdan
Dirençten
Umuttan var olan insan
Ayaklan gecenin koynunda
Dünya yıldızlarla kuşanacak”
diye seslenebiliyor.
Açık ve yalın bir dille şiirlerini örgüleyen Molla Demirel, şiirleriyle. Yaşamının da resmini çizer gibidir. Yüreği, dizelerinde vurur onun. Kimi zaman bir davulun tok sesiyle, kim zaman da parmakların piyano tuşlarında yükselttiği titizlikte duyarsınız şiirlerini. Gösteriş ve abartı telaşına düşmeden ,,Dayan Yürek” adlı şiirindeki:
,,Karşı dur düne yarını sev
Dirençli dağları sardı alev
Yırtılır en koyu karanlık
Tükenir zulüm dayanırsa yürek”‘
dizileriyle sanki ,,bu davet bizim” diyen Molla Demirel’in şiirlerini. okudukça seveceksiniz.
_________________________________________
(~) Günün Gülüşü : Şiirler yazan : Molla Demirel
Kedi Şiir Kitaplığı, 1998, Antalya
Aykırı Sanat Dergisi, Eylül. Ekim 1999.- 19
:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::
