Sevgili Okurlarım, Sevgili Arkadaşlarım,
24 Aralık 2024 akşamı yazmaya başladığım kitabımı bugün 3 Temmuz 2025 tarihinde yazıp bitirdim. Kitabımın ön hazırlığı bir yıl kadar sürdü. Canlı tarihlerle konuşmak ve mekan incelemesi yapmak için Futrus Bisso ile birlikte 11 Eylül 2024 günü Midyat’ta ve Enhil köyüne gittik. Kitabımın ana yazım planını Enhil köyünde Chori Lahdo Özkaya, Futrus Bisso ve Aziz Amno ile birlikte yaptık.
Bu kitap bir köy sosyolojisi kitabı değildir. Bu kitapta anlattıklarım Enhil köyü tarihinin, Süryani gerçeklerinin ve Seyfo tarihinin önemli bir sayfasıdır.
1914-1915 yıllarında Turabdin Bölgesinde, Müslümanların, Kürt aşiretlerin saldırısına uğramayan, kan akmayan, katliam yapılmayan tek Süryani köyü, Midyat’a 12 kilometre uzaklıktaki Enhil / Yemişli köyü idi.
Enhil Köyü, Midyat katliamından kurtulan 800 kadar kimsesiz Süryani çocuğunun ve yüzlerce kadının, kızın, yaşlının sığındığı bir köy olmuştu.
Bu köydeki Süryaniler Seyfoyu nasıl sağ salim atlatabilmişlerdi? Bu nasıl mümkün olmuştu?
Kitabımda konuyla ilgili olan Adıyaman’da, Kâhta’da, Almanya’da ve Avrupa’da yaşayan Enhilli Süryanilerin hayatlarından insan manzaralarını mikro tarih belgesel roman tekniği ile anlattım.
Sabri Özkaya ile konuşma.
Kitabın adı:
ENHİL LİDERİ BISSO DANHO DBE KAHYA
Seyfo’dan Günümüze Enhil Süryani Köyü
Barış kültürünün gelişmesi, Turabdin’de Hristiyanlarla Müslümanlar, Süryanilerle Kürtler arasındaki dostluk ilişkilerinin gelişmesi için genellemelerden kaçınılması gerekir.
Alike Batte ile konuşma
Toprak damar damar, insan çeşit çeşittir. Her milletin içinde katiller de vardır; dürüst, vefalı, vicdanlı insanlar da vardır.
1915’te, Seyfo sırasında Süryanileri katletmiş Kürt ağaları vardı. Fakat Midyat Belediye Reisi olan Azizke Ağa gibi vicdanlı, vefalı, dürüst Kürtler, Kürt ağaları da vardı. Bu vicdanlı insanların örnek davranışları takdire şayandır ve genç nesillere tanıtılması gerekir.
1915 Seyfo sırasında Enhil Köyü Süryani Lideri Bisso Ağa Midyat Belediye Reisi Azizke Ağa ile birlikte çalışarak hem Enhil köyünü katliamdan korumuş, hem de Midyat ve çevresindeki katliam sırasında kimsesiz kalmış 800 kadar çocuğu kurtarmış, hayatta kalmalarını sağlamıştır.
Bisso Ağa ve Azizke Ağa gibi insanların unutulmaması için bu kitabı yazdım. Kitabım 2025 yılı sonunda Almanca ve Türkçe olarak yayınlanacak.
Beni bu kitabı yazmaya teşvik eden Chori Lahdo Özkaya’ya, Futrus Bisso’ya, Eyüp Bisso’ya, Aziz Amno’ya ve Sabri Acar’a çok teşekkür ederim. Ayrıca bana güvenerek yaşadıklarını, gördüklerini, bildiklerini aynen, sansürsüz anlatan tüm canlı tanıklara, Alike Batte’ye, Ziver Midyat’a ve bana yardımcı olanlara çok teşekkür ederim.
İbrahim Aktaş ile konuşma
Bu kitabımı da severek, heyecanla okuyacaksınız.
Sevgili okurlarım, sevgili arkadaşlarım,
Sizlere sağlıklı, mutlu, başarılı günler dilerim.
İyi varsınız!
Bochum, 3 Temmuz 2025, Kemal Yalçın
