Denizli’nin Honaz ilçesi Emanet Çeyiz Romanının memleketidir. Emanet Çeyiz Türkiye’de Mübadele edebiyatının baş romanı oldu. Bu romanım mübadelenin 100. Yılında Lozan Mübadilleri Vakfı tarafından Roman Ödülüne layık görüldü.
1924 yılında mübadele anlaşmasıyla Yunanistan’ın Grebena vilayetinden 200 kadar mübadil aile Honaz’a gelmişti. Honaz’da mübadiller ile yerliler 102 yıldan beri bir arada yaşadılar, kaynaştılar.
Ben 1994 yılında Yunanistan’a gittim. Honaz’a iskan edilmiş olan muhacir kardeşlerimizin köylerini, Vraşno’daki, Kastro’daki evlerini aradım buldum.
Ayrıca Rum komşumuz Minoğlu ailesini aradım buldum. Dedeme emanet edilmiş olan kızlarının çeyizlerini 1996 yılında 76 yıl sonra Minoğlu ailesine teslim ettim.
Ben birinci nesil mübadillerin seslerini kaydettim. Bu ses kayıtlarının tümü 2016 yılında Duisburg-Essen Üniversitesi Türkistik Bölümü tarafında kurulmuş olan Kemal Yalçın Arşivindedir.
Emanet Çeyiz romanım bugüne kadar 14 Baskı yaptı. Yunanca, Almanca ve Farsçaya çevrildi.
Honaz’da bir Mübadele Müzesi ya da Mübadele Evi kurmak benim hayalimdi.
Bu hayalimi Honaz Belediye Başkanı Sayın Yüksel Kepenek gerçekleştirdi.
Ben hakkımda Türkiye’ye giriş yasağı olduğu için açılışa katılamadım. Fakat bana gönderilen videolardan, fotoğraflardan açılışı izledim. Çok duygulandım. Çok şükür bu günleri de gördük.
Honaz Mübadele Evi’nin kuruluşunda emeği geçenlere, Başta Yüksel Kepenek olmak üzere herkese çok teşekkür ederim.
Ayrıca açılış konuşmasında adımı anan, Emanet Çeyiz romanımdan söz eden, selam gönderen ve bana moral veren Denizli CHP Milletvekili Sayın Gülizar Biçer Karaca’ya saygı, sevgi ve teşekkürlerimi sunarım.
Honazlı mübadil kardeşlerime özle selam ve sevgilerimi sunarım.
Vefat eden Honazlı Mübadillerin ruhları şad, mekanları cennet olsun. Onlar artık Emanet Çeyiz romanımın sayfalarında ve Mübadil Evi’nde yaşayacaklardır.
Mübadele Evi Honaz’a ve Türkiye’ye hayırlı ve uğurlu olsun.
Bochum, 2 Kasım 2026, Kemal Yalçın
