Son 2-3 gündür özellikle sol kamuoyu, Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş’ın T24 internet sitesine verdiği bir röportajı konuşuyor.
12 Haziran’da yayımlanan röportajda Erkan Baş, kendilerinin son dönemlerde CHP’ye fazla yanaşmakla suçlandıklarını söyleyerek, herkesle görüştüklerini belirtiyor ve aslında bu durumun “iktidarın saldırısına uğrayan kim varsa onun yanında olma” siyasetlerinin bir parçası olduğu için böyle gözüktüğünü ifade ederek, önümüzdeki seçimlerde cumhurbaşkanlığı adaylıkları için şöyle söylüyor:
“Burada DEM Parti’nin tercihi ne olacak? Mesela onların şu talebini anlayabilirim. Ana dili Kürtçe olan bir adayla çıkmak isteyebilirler. Biz burada ortaklaşmayabiliriz.”
İşte son iki gündür, kıyamet tam da Erkan Baş’ın bu cümleleri nedeniyle koptu. Röportajın konusu aslında daha çok TİP’in son dönemde CHP’ye yakın gözükmesi ve Erkan Baş’ın çeşitli konulardaki parti politikalarını özetlemesi iken, iş bir anda CHP’den, Özel’den ya da gelecek seçimlerden çıkıp Erkan Baş’ın “Ana dili Kürtçe olan aday”a karşı oldukları (ya da bu konuda “ortaklaşmadıkları”) yönündeki tuhaf açıklamasına bağlandı.
Cumhurbaşkanı adaylığı için, “ana dili” tercih sebebi olarak gösteren söz konusu açıklamalar, eşine az rastlanır bir şekilde hem sosyalist hareketten hem de Kürt siyasi hareketine mensup kişi ve odaklardan aynı gerekçeyle, “ırkçı bulunduğu için” büyük tepki aldı.
Bunun üzerine, aynı günün gece yarısında Erkan Baş T24 sitesine bir açıklama daha yapıp sözlerini düzeltmeye çalıştı. Bu sefer de, açıklamasına “Birîndar birîna xwe dizane” (yaralı yarasını bilir) diyerek, Kürtçe bir atasözüyle başlamayı uygun bulan Baş, düzeltmesinde, ilk konuşmasındaki “ana dili Kürtçe olan aday”a karşı olabileceklerini ifade etmekle, aslında “Kürt hareketi, kendi özgün siyasal perspektifini ve programını temsil eden bir aday çıkarma tercihinde bulunabilir.” demek istediklerini, dolayısıyla bu konuda ortak hareket etmeyebileceklerini ifade etti.
Erkan Baş, açıklamasını “Yaşasın Türk ve Kürt halklarının bağımsızlık mücadelesi” diyerek tamamladı.
Bana göre Erkan Baş’ın ilginç röportajı ve daha sonraki düzeltmeleri, sol kamuoyunda daha çok, “ana dili Kürtçe olan aday” desteklenir mi desteklenmez mi, gibisinden son derece sığ ve apolitik bir açıdan tartışılıyor ve bu zihniyetteki asıl sakatlık gözden kaçıyor.
Aslında burada temel mesele ana dili Kürtçe olan aday/olmayan aday, Erkan Baş’ın söylediklerini doğru anlamak/yanlış anlamak ya da bu konuya iyi niyetli/kötü niyetli yaklaşmak değil. Buradaki asıl mesele, TİP genel başkanının, kendi parti programının dahi fersah fersah uzağına düşüp, bu konulara sınıfsal analiz yerine, Marksizm yerine, etnik/kültürel aidiyetler üzerinden yaklaşıyor olmasında.
Hem ilk açıklamasında hem de düzeltme açıklamasında ortak olan yanlışlık bu. Aslında hiçbir şeyi düzeltmiş olmuyor neticede.
Erkan Baş’ın burada ne söylemeye çalıştığını sakin kafayla düşünürsek göreceğiz ki, Sayın Baş, düpedüz konuştuğu ana dile göre aday tercihlerini değiştireceklerini söylemekle kalmıyor, yapmış olduğu düzeltmenin bütün odak noktasına da “Kürt ve Türk halklarını” yerleştiriyor.
İzahtan vareste, ama bu durumu tuhaf bulmayacaklar için belirtelim: ülkemizde ve bölgemizde, en başta TİP üyeleri olmak üzere, ana dili Kürtçe olan Marksistler, sosyalistler olduğu gibi, ana dili Türkçe olup da Kürt siyasi hareketine ya da Kürdistan hayaline baş koymuş kişiler de olabilir. Zaten varlar da.
Yani buradaki sıkıntı, esasen, sosyalist bir parti olduğu iddiasındaki TİP’in, siyasi manevra adına kendi programını dahi bir kenara atıp TİP’in farklı adaylarla ilgili siyasi tercihini “ana dil” üzerinden formüle ediyor oluşunda. Siyasi tutarsızlık, hatta saçmalık da burada ortaya çıkıyor. (Muhtemelen bu açıklamayı yapan kişinin bilinçaltı bilinç üstüne fırlamış ve farklı ana diller ile farklı siyasi tutumları eşleştirmiş. Bu noktada sosyalist olduğunu unutup hayatı ve siyaseti ana diller üzerinden, milliyetçilik üzerinden tarif etmiş).
Farklı siyasi tutumlarla ilgili tercihleri “kim hangi ana dile sahip” üzerinden tanımladığınız zaman, etnik/kültürel ayrımcılığın bataklığına düşmekten kaçamazsınız. DEM Parti temsilcilerinin dahi bu kadarını şaşkınlıkla karşılamış olmalarının sebebi de bu zaten. Onlar dahi bu kadar etnik grup aidiyeti üzerinden siyaset yapmıyorlar.
Erkan Baş, adaylarla ilgili tercihleri için, adayın hangi ana dili konuştuğunu siyasi ölçüt olarak koymuş, “Ana dili Kürtçe olan adayla ortaklaşmayız” deyip kestirip atmış. Böyle siyasi tanım olur mu? Sosyalistler, Marksist-Leninistler böyle basit sözler ederler mi? “Ana dili Kürtçe olan adaya karşıyız” diyenler de,” ana dili Kürtçe olan aday istiyoruz” diyenler de, aynı çarpık etnik, ırkçı yaklaşımda birleşmiş oluyorlar aslında.
İş böyle olunca da, ender rastlanacak bir şekilde, TİP’in sosyalist bir parti olduğunu hatırlatmak dahi DEM Partiye düşmüş! Onlar dahi bu kadar etnik yaklaşımı fazla bulup “bu kadarına da gerek yok, kendine gel” demeye başlamışlar!
Bir yandan Sırrı Sakık Rudaw Net’e röportaj verip “Böylesi bir ölçü, kendisini solda tanımlayanlardan değil, milliyetçi ve ırkçı siyasetten beklenir.” derken, bir yandan da Ahmet Türk Serbestiyet Gazetesi’ne açıklama yapıp “Sosyalist ve devrimci bir insana yakışmayacak sözler” diyerek sosyalizm adına Erkan Baş’ı kınamış!
Tekrar belirtelim: sosyalistler sınıfsal analiz yaparlar ve siyasi tutumlarını buna göre inşa ederler; kimin ana dilinin ne olduğuna göre ya da etnik aidiyetlere göre değil.
Şu an TİP açısından yapılabilecek en iyi şey bahane bulmayı bırakıp dürüstçe özür dilemek ve en azından kendi programlarını tekrar okuyup “reel politika” adına yaptıkları tuhaf hareketlerin kendilerini nerelere sürükleyebileceği hakkında biraz olsun endişe etmek.
Üye sayısı ya da milletvekili kotaları için CHP ve DEM Parti arasında bu kadar kıvrak ve ilkesiz manevralara girişeceklerine dönüp bir ara kendi programlarında ne yazıyor diye baksalardı, şimdi bu durumlara düşmezlerdi. Başka yerlere bakıp başka parti ve hareketlerin bakış açılarına göre eleştirmeye dahi gerek yok. Tekrar belirtelim: kendi parti programlarına dahi bir göz atsalar, sosyalist bir partinin nasıl olması gerektiğini tekrar hatırlayacaklarına eminim.
