İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, güvencesiz çalışan sokak emekçileriyle bir araya geldi. İzmir Seyyar Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi tarafından düzenlenen buluşmada kooperatif kurma önerisini dile getiren Soyer, “Yerelde yaptıklarımız ve yapacaklarımızla Türkiye’deki bu bakış açısını değiştirecek ve bu güvencesiz insanlar için çareler üreteceğiz” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Kültürpark Gençlik Tiyatrosu Salonu’nda düzenlenen Sokak Emekçileri ve Güvencesiz Çalıştayı’na katıldı. “Sokaklar Seninle Gurur Duyuyor”, “Sokakların Umudu İzmir’in Gururu” yazılı pankartların yer aldığı salonda Başkan Soyer’e ilgi yoğundu. Programa Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Sosyal Politikalardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Taşkın, Klaros Felsefe Akademisi Başkanı Prof. Dr. Kamuran Elbeyoğlu, ekonomist Dr. Osman Sirkeci, İzmir Seyyar Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi Başkanı Evren Laçin, TÜRK-İŞ, DİSK, KESK, TMMOB temsilcileri ve çok sayıda sokak emekçisi katıldı.
“Vicdanımız var”
Başkan Soyer çalıştayın açılış konuşmasında, “Bizim coğrafyamız Anadolu sokak kültürüyle beraber vardır. Ne yazık ki on yıllardır bu devleti yönetenler bunu yok saymışlardır. Artık bu meselenin değişmesi gerek. Sokak satıcılarımız kayıt dışı iş yapmak değil, kayıt altına alınmak istiyorlar. Korkmadan, kaçıp kovalanmadan, alın terleriyle emeklerinin karşılığını almak istiyorlar. Ama devlet sadece sopa gösteriyor. Devlet, hükümet çare üretmiyor. Artık bunun değişme vakti geldi. Biz yerelde yapacaklarımızla ve yaptıklarımızla Türkiye’deki bu bakış açısını değiştirecek ve bu güvencesiz insanların güvenceye kavuşmasını sağlayacak çareler üreteceğiz. Hiç kimsenin kuşkusu olmasın. Bunu yapacağız. Çünkü her şeyi bir kenara bırakın vicdanımız var. Biz çareyi üreteceğiz kardeşim, bu kadar basit” dedi.
“Kooperatif meselesini büyüttük”
Seyyar satıcılara kooperatif kurmaları yönünde öneride bulunan Başkan Soyer, “Neden kooperatif önemli? Rahmetli Bülent Ecevit’in önemli bir tespiti var: Halkı üretim öznesi haline getirerek ekonomik girişimci yapmak. Biz bunu tarımda yapıyoruz. Mevzuatımız elverişli. Kooperatif meselesini büyüttük. Ulaşıma götürdük. Minibüsçülere gelin kardeşim ESHOT’un hattını devralın dedik. Bizim fiyat tarifemizden taşımacılık yapın dedik. Ne oluyor? O çok kazanıyor. Biz kazanıyoruz, o otobüsü artık oraya göndermiyoruz. Tasarruf ediyoruz. Vatandaş kazanıyor, çok daha fazla ve sık toplu taşıma aracıyla buluşuyor. Herkes kazanıyor. Çareyi ve çözümü kooperatifte bulduk. Aynı şeyi kentsel dönüşümde yapıyoruz. Bugün 30 Ekim depreminin ikinci yıl dönümü. Evlerini kaybedenlere kooperatif kurduruyoruz. Onları kendi evlerinin müteahhidi haline getiriyoruz. Eğer kooperatif kurarsanız sadece dernek statüsünde kalmazsanız, geleceğinizle ilgili önemli bir adım atmış olursunuz. Bunu aklınızdan çıkarmayın. Bu, geleceğinizle ilgili önemli bir hareket imkanı verecek size. Biz bunları yapmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Vicdanı olan bir iktidar zamanı
Başkan Soyer, yerelde daha fazla çözüm üretmeye, İzmir’de sokakta güvencesiz hayatını sürdüren insanların derdine derman olmaya devam edeceklerini belirterek sözlerine şöyle tamamladı: “Ama şunu unutmayın yerel yönetimin gücü bir yere kadardır. Bu meselenin asıl çözümü seçimle olur. Bu iktidarın değişmesiyle yeni bir iktidarın gelmesiyle ve o iktidarın halktan, vicdandan, emekten yana bir iktidar olmasıyla olur. CHP çok uzun zamandır bu konuda emek veriyor. Bizim yerelde yaptığımız çalışmalar aslında partinin merkezinde daha global şekilde yürütülüyor. Artık bu memlekette şaşı bakmayan ve vicdanı olan bir iktidar kurulacak.”
“Amerika’yı keşfetmeye gerek yok”
CHP Genel Başkan Yardımcısı Yüksel Taşkın da, “Amerika’yı keşfetmeye gerek yok. Sorunlar var ve onlarla ilgili çözüm önerileri geliştirenler var. Sıra helva yapmaya geldi. Öğrendiklerimizi hayata geçirmek için 6-7 ayımız kaldı. Biz sosyal demokrat bir partiyiz. Temel üç ilkemiz var. Üretim ama istihdamı arttıran üretim. Güvenceli istihdam. Bölüşüm. Yani sosyal adalet. Bu temel üç ilkeyle dünyaya baktığınız zaman çözülemeyecek sorun yok” ifadelerini kullandı.
“Tunç Soyer bizim için şanstı”
İzmir Seyyar Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi Başkanı Evren Laçin ise 2019 yerel seçimler sürecine değinerek “Tunç Soyer bizim için bir şanstı. Arka sokaklardan bahsetti. Arka sokaklar burada. Biz örgütlenmeye başladığımızda bize yapamazsınız demişlerdi. 40 ilde bir araya geldik. Bu devam edecek” dedi.
Klaros Felsefe Akademisi Başkanı Prof. Dr. Kamuran Elbeyoğlu ise, “Tunç Soyer’e her şeye rağmen kararlılıkla arka sokakların, sokak emekçilerinin haklarını koruduğu için teşekkür ediyorum” diye konuştu.
CHP Esnaf ve Sanatkarlardan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba’nın video mesajının da yayımlandığı çalıştay kapsamında yapılacak oturumlarda “Meslek Örgütleri Temsilcilerinin Gözünden Güvencesiz Emek” ve “Ekonomik, Sosyal ve Hukuki Yönleriyle Güvencesiz Sokak Emeği” konuları ele alınacak. CHP öncülüğünde İzmir Seyyar Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi tarafından düzenlenen çalıştay 2019’dan bu yana yapılıyor.
‘Uzak olmamalıyız’
Oturumda konuşan Türk-İş İzmir Bölge Temsilcisi Hayrettin Çakmak, “Neden birbirimize uzağız, biz aynı dili konuşuyoruz. Yarın ben de bir seyyar satıcı olabilirim. Onun için biz birbirimizden uzak olmamalıyız. Sizlerin derneğinizi ziyaret ettim, o fotoğraflara bakınca içim cız etti. Bugün onurlu bir çalışma hayatının içerisinde mücadele ediyorsunuz. Sokakların ağabeyi sizsiniz. Sokaklarda sizleri tanıdıkça kendimizi güvende hissediyoruz. Biz emek cephesi olarak ayırt etmiyoruz. Mücadele ederken, ilk önce asgari ücretlilerle mücadele ediyoruz, ilk önce güvenlikle mücadele ediyoruz, ilk önce kolluk kuvvetleriyle mücadele ediyoruz, hukukla mücadele ediyoruz. Önümüzde bir sürü engel var. Sizlerin güvencesi ile ilgili bugün belediyeler kısmına geldiğimizde; Valilik’ten bir genelge çıkmış, Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin çöplerin kontrol mekanizması onların elinde oldukça sizlere daha hızlı bir şekilde sahiplenmesi gerektiğini düşünüyorum. Maşallah bugün memleket Birleşmiş Milletleri geçti. Eline bir araba alan, bir sepet alan yola çıkıyor ama kim olduğunu bilmiyoruz. Ama geri dönüşümde çalışan kardeşlerimizi tanıyoruz. Tanımadıklarımız da var. Geri dönüşümcülerin de bilmediği, sağlıksız, güvensiz evlerin arka bahçelerinde, evlerin altında depolar oluşuyor. Bunlar çok tehlikeli… İzmir’de en büyük sıkıntı uyuşturucu… Bu artık işletmelere bile yansımaya başladı. Bu çalıştay bir başlangıç… İnşallah bu konuyu belli bir yere taşıyacaktır. Belediyelerin bilhassa sizlerle koordineli çalışıp sizlere güvence sağlaması gerekiyor. Yani her sokağı karış karış denetleyip sizlere güvence vermeli… Benim en büyük önerim bu olacak. Esnafla çarpışıyorsunuz, esnafın önünde gidip bir şey satmıyorsunuz, o konuda da sizlere haksızlıklar yapıldığını düşünüyorum. Ben çalıştayın çok önemli olduğunu, çok değer kattığını düşünüyorum. Türkiye işçi sınıfının baba ocağı Türk-İş’tir. Kapılarımız herkese açıktır” açıklamalarında bulundu.
‘KİMSE YER GÖSTEREMEZ’
KESK İzmir Dönem Sözcüsü Mustafa Güven, “Bu çalıştayda seyyar satıcılar ve sokak kültürünün de bir parçası olan alanlardan bahsediyoruz. Bir yandan yok sayılan bir yandan da var olduğu için yok edilmeye çalışılanlardan bahsediyoruz. Bu insanlar güvencesiz, sigortasız ve kayıt dışı ekonomi altında görülse de aslında kayıtlı alanda da bir şekilde vergilendirilen kişiler. Vergi yükümlükleri başkası tarafından çekiliyor. Türkiye ekonomisinin büyük kısmı küçük ve orta işletmelerden oluşuyor. Bu anlamda seyyar dediğimiz çok farklı iş kolları ve birbiriyle çatışan yerleri de var. Pandemi sürecinde ve ondan önce ekonomik krizin yönetilmesi ve büyük sermayenin daha çok kar etmesi hatta ‘güvenceli’ olarak görünen emekçilerin işsizlik ve güvencesizlikle tehdit edildiği bir dönemden geçiyoruz. Dolayısıyla ‘güvenceli’ hakların azaltılmasıyla güvencesiz alanın artmasına yol açıyor. Gerek sokak gerek kamu emekçisi olalım bu faturayı hepimiz ödüyoruz. Ancak biz bu ülkenin üretenleriyiz yani gerçek sahipleriyiz. Kamusal alanların kimin olduğu tartışması hala sürüyor. Kamusal alan bizimdir, emekçilerindir. Bu ülkenin yurttaşıysak, değerlerini yaratanlarıysak bu ülkede kimse bize yer gösteremez. Bu iktidar bize ‘Hayır, siz sahip değilsiniz’ diyor. Biz bunu kabul etmiyoruz” ifadelerini kullandı.
‘EN ÇOK EZİLEN BİZİZ’
İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Meclisi Başkanı Evren Laçin, “Biz sokaklarda insanlarla her gün iç içeyiz. Biz bu ülkede varız, gerçeğiz. Gerçek olmak için de bu çalıştaylara ve siyasi partilerin gündemine girmemiz yani bizim örgütlenmemiz gerekiyordu. Bundan önceki hayatımız hep örgütsüz, düzensizdi. Ne bir siyasi partinin programında vardık ne de yerel yönetimlerin… 2019 yılında CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu çalıştay yaptı. Baktık herkes bizden bahsediyor. Araştırdık, aslında haklarımız var ama bu haklar bize verilmemiş. 2019’da örgütlenmeye başladık, dünya değişti. Örgütlenmeye başladığımızda İzmir’deki siyasi partiler ‘Siz örgütlenemezsiniz’ dediler. Biz inatla bu alanda var olduğumuzu ispatlamak için örgütlenmemiz gerekiyordu. Şimdi bütün siyasi partilerin programına girdik. Güvencesizlerden bahsederken kendimizden bahsediyoruz. İnsanlar seyyar satıcıyı güvencesiz, umutsuz olarak görüyor ama dar gelirlinin yanında olan ekonomik olarak herkese destek veren insanlarız biz… Ülke ekonomisine ciddi katkı sunuyoruz, her alanda varız ama en çok ezilenler bizdik. Örgütlenmeden asla hak verilmezdi, biz bunu başardık” diye konuştu.
VEKİLLERE MESAJ
“Biz siyasetçi değildik ama siyasetçilerden daha fazla halkla iç içeydik” sözleriyle açıklamalarını sürdüren Laçin, şöyle konuştu: “İnsanlara kaç tane milletvekili olduğunu sorduğumuzda bilmiyorlardı. Vekillerimizle sohbet edip sokaklarda sorunlarımız var, bunları nasıl meclise taşıyabilirsiniz diye sorduğumuzda ‘Bundan sonra sizin için bir şeyler yapılabilir dediler. Aramızda çok donanımlı arkadaşlarımız var, üniversiteyi bitirmiş… Hala daha atanmıyor, iş bulamıyor. Biz de ondan sonra şunu sorduk, Neden siz biz olmayalım? Diğer esnafın, odaları, bankalarda kredileri, teşvikleri vardı. Ancak 6,5 milyon güvencesizdi. Vekillerimizle sohbet ettiğimizde bunun da farkına vardık. Türkiye’de iletişim kurmadığım hiçbir vekil kalmadı, ‘Bize destek verin biz sizi var edelim’ diyorlar. Biz daha önce de vardık. 100 yıllık tarihte şimdiye kadar ne yoktu da şimdi siz değiştiniz? Vekillerimiz ‘Ben sokakta mısır sattım, gömlek sattım’ diyor ama sokaklara bakanı hiç görmedim. O yüzden biz ‘Sokaklardan Meclise’ diyoruz. 6,5 milyonun artık hak ettiği yeri bulmalarını istiyoruz.”
‘AYRILMAZ PARÇASIYIZ’
Ege Geri Dönüşüm Kooperatif Başkanı Erhan Laçin de şunları söyledi: “Sokak emekçileri satır aralarında bile olsa medyada görülmeye başladı. Bizim de bu kentte ekmeğimizin peşinde koşturduğumuzun farkına varıldı. Meclis koridorlarını komşu kapısı yaptık, büyük ilgi ve saygıyla karşılandık. Bir zamanlar bize sokakta haşere gibi bakılıyordu artık insanlığımızı hisseder hale geldik. Atık toplayan, geri dönüşüm sektöründe çalışan işçi ve emekçi kardeşlerimizin yaşantısını güvence haline geldik. Büyükşehir’in bize adeta baba şefkati ile yaklaşması da en büyük destekçilerimizden biri. On binlerce atığı geri dönüştürüyor, doğanın korunmasına katkı sağlıyoruz. Emeğimiz, alın terimiz ve onurumuzla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. İzmir’de her gün karıncalar gibi kenti temizliyoruz. Atıklar katma değere dönüştürülüyor, bu emeğimizin karşılığını da görmek istiyoruz. Biz de sizlerle birlikte İzmir’in ayrılmaz bir parçasıyız.”
