Annem siyasete bulaşma demişti.
Meğer susmak da bulaşıcıymış!
“Ârifle oturan ârif, cahille oturan cahil kalır.” diye bir atasözümüz var.
Bizim toplum bu sözü ne kadar kullanır, kulağına ne kadar küpe eder; orasını bilmem.
Ama siyasete bakınca insanın aklına ister istemez başka sorular geliyor.
Önce bir itirafta bulunayım: Annem, “Siyasete bulaşma!” demişti.
Ardından da meseleyi demokratik tartışmaya kapatıp son noktayı koymuştu: “Bulaşırsan ağzına biber sürerim!”
Anne yüreği işte…
Beni siyasetin tehlikelerinden korumak istemiş.
O zamanlar siyasetin ne kadar karmaşık ne kadar yorucu bir iş olduğunu düşünürdüm. Şimdi olup bitenlere bakınca annemin aslında ne kadar ileri görüşlü olduğunu anlıyorum. Kadıncağız siyasetin ne olduğunu biliyormuş da benim ağzımın tadı kaçmasın istemiş!
Ama insanın da bir sabır sınırı var.
Her gün yeni bir garabetle karşılaşıp sonra hiçbir şey olmamış gibi hayatına devam etmesi bekleniyor herkesin.
İyi de nereye kadar?
Annem siyasete bulaşma dedi, haklıydı.
Ama memleketin hâline bakınca insan susmaya da utanıyor!
Üstelik susmak da bir yere kadar insanı kurtarıyor.
Sonra bir bakıyorsun, yanlışlar konuşa konuşa normalleşmiş, doğrular ise konuşula konuşula şüpheli hâle gelmiş. İşte o zaman insan, annesinin biberinden korkmakla memleketin biber gazına dönüşen gerçeklerinden kaçmak arasında kalıyor!
Peki, bizim siyasetçiler kiminle oturup kalkıyor da bu kadar çok şey biliyor gibi görünüp bu kadar az şeyin farkına varıyor?
Bizde siyaset başka bir âlem. Öyle ki insanın bildiği doğrular bile burada mesleki deformasyona uğruyor.
Alkış varsa demokrasi şahane, yuhalama varsa millet yanlış bilgilendirilmiş!
Alkışlayan bilinçli seçmen, yuhalayan provokatör…
Aynı vatandaş sandıkta irfan sahibi, meydanda cahil olabiliyor.
Demek ki bizim siyasette insanın zekâ seviyesi; ne düşündüğüne göre değil, kimin lehine ses çıkardığına göre belirleniyor.
Vatandaşın fikri iktidarla aynı yöndeyse millî irade, ters yöndeyse birileri mutlaka o iradeyi yanlış yönlendirmiştir!
Ne kullanışlı bir demokrasi anlayışı!
Kaybedince milletin aklı sorgulanıyor, kazanınca milletin ferasetine methiyeler düzülüyor.
Milletin aklı bir seçimde bu kadar değişebiliyorsa acaba sorun millette mi, yoksa milletin aklını yalnızca işine geldiğinde önemseyenlerde mi?
Siyasiler alkışı sever.
Hem de öyle böyle değil; alkış kesilince kendilerini değil, salonun akustiğini sorgulayacak kadar severler. Bir de vefa beklerler.
Kime, neye, hangi davranışın karşılığında?
Orası biraz muğlak.
Çünkü bazıları için vefa, dün yanında olanın bugün de susmasıdır.
Sadakat, yanlışını görmemek; dostluk, yanlışını gördüğü hâlde alkışlamaktır.
Ne güzel bir ahlak anlayışı! İnsan hata yapabilir, yeter ki çevresindekiler bunu fark etmesin.
Fark eden olursa da sorun hatada değil, o hatayı dile getirendedir.
Bizim memlekette bazen insanın yanlışı yapması değil, yanlış yaptığını söylemesi suç sayılıyor.
Hata sahibine bir mazeret, eleştirene bir etiket bulunuyor. Sonunda herkes rahatlıyor; bir tek gerçekler yerinde duramıyor!
Oysa vefa, insanın makamına değil; karakterine duyulur. Koltuk değişince adres değiştiren dostlukların adı vefa değil, siyasi emlakçılıktır. Her dönemde doğru adrese taşınırlar.
Üstelik nakliye masrafları da çoğu zaman başkasına çıkar!
Bir de doğru yol meselesi var. Herkes doğru yolda olduğunu söylüyor.
Bu kadar insan aynı anda doğru yoldaysa memleket neden bu kadar çok çıkmaza giriyor?
Yolların tabelaları mı yanlış, yoksa herkes kendi pusulasını devletin resmî yönü mü sanıyor?
Yanlış insanlarla doğru yere gidilmez.
Bu kadar basit.
Ama bizimkiler basit gerçekleri karmaşıklaştırmakta ustalar. Çünkü karmaşa, hesap vermenin en sadık dostudur. Ortalık ne kadar karışırsa kimin ne yaptığı o kadar zor anlaşılır.
Sonra herkes elini vicdanına koyar.
Yalnız bazıları vicdanını o kadar derine gömmüştür ki elinin yetişmesi için kazı çalışması gerekir.
İhale şartnamesine uygun mu, çevresel etki değerlendirmesi yapılmış mı, onu da ayrıca araştırmak lazım!
Hz. Ömer’e atfedilen,
“Kişinin dostu aklının kılavuzudur.” sözü geldi aklıma.
Bizimkilerin kılavuzlarını düşününce insanın içi rahatlıyor!
Yanlarında kendilerine her konuda hak veren insanlar varsa yanlış yapmaları mümkün değil.
Çünkü itiraz eden yoksa hata da yoktur; yalnızca henüz yeterince anlatılamamış bir başarı hikâyesi vardır.
Etrafında herkes başını sallıyorsa en büyük yanlış bile bir süre sonra stratejik deha diye pazarlanabilir.
Hatta itiraz eden birisi çıkarsa, onun da niyetinden şüphe edilir.
Böylece mesele çözülür: Yanlış ortadan kaldırılmaz, yanlışı gören insan tartışma konusu yapılır.
Bizim memlekette eleştiri de ilginç bir meslek.
Doğruyu söyleyenin niyeti sorgulanır, yanlışı yapanın niyeti kutsanır.
Birinin kusurunu gösterirsen kötü niyetlisin; kusuru örtbas edersen senden iyisi yok.
Demek ki ahlakın da artık bir iletişim stratejisi var:
Gerçeği konuşmak riskli, gerçeği yönetmek kariyerli!
Annemin sözünü şimdi daha iyi anlıyorum.
Siyasete bulaşma demişti. Belki de insanın ağzına biber sürmekten ziyade, ağzından çıkan sözün başına neler getirebileceğini düşünmüştü.
Ama bir şeyi de unutmamak gerek:
Her suskunluk olgunluk değildir, bazen yalnızca korkunun terbiyeli görünme biçimidir.
Ve insan, memleketinin meseleleri karşısında sırf başı ağrımasın diye susuyorsa bir süre sonra ağrıyacak olanın yalnızca başı olmadığını anlıyor.
Annemin biberi geçer.
Ama bir memlekette yanlışlar kalıcı, doğrular sakıncalı hâle gelirse, insanın ağzında kalan acının adı biber değil
“vicdan” olur.
