Bu başlığı okur okumaz insan ister istemez kendisine soruyor:
Kadınlara yönelik şiddet ve baskı nedir?
Bin yıllardır süregelen, çoğu zaman adı konmamış, çoğu zaman üzeri örtülmüş bir yara:
Bu yara, dünyamızın her yerinde aynıdır. Bu tek bir hikâyenin yarası değil…
Her kadının, her kız evladının, her annenin, her kız kardeşimizin taşıdığı görünmez yüklerin, susturulmuş cümlelerin, içe akıtılmış gözyaşlarının ortak adıdır.
Kadınların sessizliğiyle yazılmış dünyanın en uzun hikâyesidir kadınların yaşadığı çileler.
Dünyanın dört bir yanında kadınlar, seslerini duyuramadıkları için sessizliğin içinden konuşuyor.
Kimisi evinin en loş köşesinde,
kimisi kalabalık bir otobüsün içinde,
kimisi bir iş yerinin kapalı kapıları ardında
yavaşça fısıldıyor:
“Ben buradayım…”
Şiddet bazen bir tokat değildir.
Bazen bir bakıştır.
Bazen bir “yapamazsın.”
Bazen bir kapının yavaşça kapanmasıdır.
Bazen “Senden bir şey olmaz” diyen ince ama keskin bir sestir.
İnsanı, insanlığı yaratan kadınların yarası, çoğu zaman görünmezdir.
Çünkü toplum onlara bazen “susmayı”,
bazen “katlanmayı”,
bazen “kendini suçlamayı” öğretmiştir.
Fakat hiçbir sessizlik sonsuz değildir.
Her kadın hikâyesi, bir gün kendini anlatmanın bir yolunu bulur.
Bir gözyaşında, bir çığlıkta, bir yürüyüşte, bir duruşta, bir kararda…
Dünyanın Her Köşesi Aynı Çığlığı Fısıldıyor
Coğrafya değişiyor, ama kader değişmiyor…
• Güney Asya’da bir kız çocuğu, eğitim yerine erken evlilikle tanıştırılıyor.
• Afrika’nın bazı bölgelerinde kadınlar, bedenleri üzerinde bile söz hakları olmadan yaşıyor.
• Latin Amerika’da kadın cinayetleri, her yıl daha gür bir çığlıkla yükseliyor.
• Avrupa’da bile ekonomik şiddet ve partner baskısı kadınların görünmeyen zinciri oluyor.
Dünyanın neresine bakarsak bakalım, aynı cümle kulağımıza çarpıyor:
“Kadın olduğun için sana biçilen roller var.”
Fakat hiçbir kadın, kaderi olarak dayatılmış bu rollere mahkûm değildir.
Kadın, insanlığın nefesidir.
Kadın, toplumun vicdanıdır.
Kadın, geleceğin taşıyıcısıdır.
Kadın var oldukça umut da vardır.
Erkeği yaratan, emziren, büyüten, eğiten kadındır.
Gelişmemiş Ülkelerde ‘de Kadın Olmak: Küllerin İçinde Bir Ateş
Türkiye’de kadın hakları kısmide olsa bir hukuki, yasal çerçeve içine oturtan İstanbul Sözleşmesi birilerin isteğiyle halka sorulmadan kaldırıldı.
Kadınların yasal haklarını kısmen de olsa koruma altına alan bu sözleşmek için seslerini yükselttiklerini, caddeye çıktıklarını hepimiz en az görsel yayınlardan izledik. İzledik de ne gördük polislerin kadınlara saldırısını, coplamalarını zorla kolları bükülerek polis arabasına konularak karakola götürüldüğünü gördük. Bu ülkemizde kadın olmak, bazen bir şiirin en kırılgan dizesi gibi
hem narin hem güçlü…
hem sessiz hem direngen…
Kadınların yoluna konan taşlar çok tanıdık, bin yıl önceden kalma yaşatılan gelenekler, görenekler. Hep emirler, hep yasaklar. Nedir bunlar?
“Geç gelme…”
“Şuraya gitme…”
“Böyle giyinme…”
“Sorma…”
“Sus…”
Kadınların hayatı bazen görünmez duvarlarla çevrili.
Ama kadınlar her defasında o duvarlara bir çatlak açıyor.
Bir kelimeyle,
bir adımla,
bir cesaretle…
Ve her çatlak, karanlığa bir ışık düşürüyor.
Bugün Türkiye’de binlerce kadın, ne kadar zorlukla karşılaşırsa karşılaşsın
ayağa kalkıyor.
“Ben varım” diyor.
“Hayatım bana aittir” diyor.
“Susmayacağım” diyor.
Ve biz bu sözü duymaya, yükseltmeye, destek olmaya mecburuz.
Bu, sadece bir insanlık görevi değil;
bir vicdan borcu.
Şiddetin Kökleri: Toprağın Altındaki Gerçek
Kadına yönelik şiddetin kökleri toprağın yüzeyinde değil;
yıllar boyunca sessizce, görünmeden birikmiş düşüncelerde.
Evlerde başlayan cümlelerde,
toplumsal beklentilerde,
yanlış öğretilmiş değerlerde,
Muhafazakâr erkek kurgusunun gizli kodlarında…
Bir kız çocuğuna “Sen yapamazsın” dendiğinde…
Bir genç kadına “Çalışma, gerek yok” denildiğinde…
Bir anneye “Katlan, sabret” söylendiğinde…
Biz fark etmesek de şiddetin ilk adımı atılmış oluyor.
Bu yüzden bu mücadele, yalnızca bir yasayla değil;
bir zihniyet devrimiyle kazanılacak.
Şiddetin Çaldıkları: Sadece Bir Can Değil, Birçok Dünya
Bir kadına şiddet uygulandığında yalnızca bir beden incinmez.
Bir ailenin güveni kırılır.
Bir çocuğun dünyası karanlığa gömülür.
Bir toplumun yarını yara alır.
Kadınların acısı geleceğe miras kalmaz;
ama izleri kalır.
Bu izler bazen bir çocuğun gözlerinde,
bazen bir gencin korkularında,
bazen bir toplumun nefes alışında kendini gösterir.
Kadınlar güvende değilse,
toplum da güven içinde değildir.
Bir çocuğun başı ağrıdığın da ilk sığındığı doktoru, ilacı, sıcak yatağı annesinin kucağıdır.
Birlikte Yaktığımız Işık Nedir
Bu soruyla konuşmanın en kapı açan yerine geldik.
Bunca karanlık tablonun ortasında insanın aklına şu soru geliyor:
“Gerçekten şiddeti yok etme ve erkek ile kadın eşitliğini sağlama umudu var mı?”
Evet.
Hatta umut çok yakın.
Çünkü umut, çoğu zaman büyük bir devrimle değil;
küçük bir cesaretle başlar.
Dünyanın her yerinde kadın ve insan hakları için her ülkede, her kente binlerce, milyonlarca kadın caddeye çıkıyor ve birlikte haykırıyorsa kadınların bu cesareti umudun yaktığı ışığı büyütüyor.
Umut, bir annenin kızına
“Sen güçlüsün” demesinde başlar.
Umut, bir babanın kızının gözlerinin içine bakıp
“Sen istediğin her şeyi yapabilirsin” demesiyle büyür.
Umut, bir öğretmenin sınıfta kurduğu
tek bir cümlede filizlenir:
“Eşitlik evde başlar.”
Umut, bir mahkeme salonunda bir kadının yanında duran avukatın sessiz duruşunda saklıdır.
Umut, bir komşunun kapıyı çalıp
“İyi misin?” diye sormasıyla yayılır.
Umut, bir sivil toplum örgütünün, bir gönüllünün, bir öğrencinin attığı küçücük adımlarla çoğalır.
Değişim sandığımızdan daha yakındır.
Çünkü her kadının ayağa kalkışı,
bir toplumun da ayağa kalkışıdır.
Sabah uyandığımızda, annemizin, eşimizin , bacımızın, kızımızın gözüne bakalım ve hepimiz kendimize bir söz verelim:
“Bir kadının daha susmasına izin vermeyeceğim.”
Bu söz bir kıvılcımdır.
Bu kıvılcım, karanlığı delip geçen bir ışığa dönüşür.
Ve o ışık büyür.
Kadınlar güvendeyse, toplum da nefes alır.
Kadınlar özgürse, ülkenin ufku genişler.
Kadınlar güçlü ise, geleceğimiz ışığın içinde büyür.
Özgürlük ve eşitlik için attığımız her adım,
her cümle,
her duyarlılık,
bir kadının kaderini değiştirebilir.
Unutmayalım:
Bir toplumun kaderi, kadınlarının kaderiyle yazılır.
Hepinize bu yüreklilik, bu farkındalık ve bu mücadele için teşekkür ediyorum.
Işığınız daim olsun…
Birlikte güçlüyüz.
Birlikte değiştireceğiz.
Birlikte iyileşeceğiz.
………………………………..
İzininizle ben bir şiirle yazımı noktalamak istiyorum:
“Kadının Adı Yalnızlık Değil”
Bir kadın yürür sokakta,
adımları sessiz,
yüreği gürültülü.
Bir kadın susar bazen,
suskunluğu fırtınadır,
kimse duymaz.
Bir kadın ağlamaz çoğu zaman,
gözyaşlarını içinden döker,
dışarıdaki dünya anlamaz.
Bir kadın bekler…
Kendi sesini duyacağı günü,
kendi adını özgürce söyleyeceği anı…
Bir kadın sever,
sevdiği için değil,
insan olduğu için değer görmek ister.
Bir kadın güçlüdür,
ama güçlü olduğu için değil,
güçlü olmak zorunda bırakıldığı için…
Bir kadın yürür bir kapının eşiğinden içeri,
karanlık bir evin içine,
sırtında taşıdığı yük görünmez,
ama ağırdır.
Bir kadın büyütür bir çocuğu,
onun gözlerine umut eker,
kelimelere sakladığı yaralarını
dokunuşlarında onarmaya çalışır.
Bir kadın her gün yeniden başlar,
yorgunluğunun altından bir güneş arar.
Elinin tersiyle değil,
kalbinin içiyle siler acısını.
Bir kadın haykırır içinden,
kimse duymasa da:
“Ben buradayım!”
Bir kadın direnir,
bir kadın doğrulur,
bir kadın yürür.
Ve her adımında dünya biraz daha değişir.
Çünkü kadın yürürse,
toplum da yürür,
gelecek de yürür.
Bir kadın susarsa karanlık büyür.
Bir kadın konuşursa ışık çoğalır.
Bir kadın düşerse herkes eksilir,
bir kadın kalkarsa herkes doğrulur.
Kadının adı yalnızlık değildir.
Kadının adı korku değildir.
Kadının adı sessizlik değildir.
Kadının adı:
Güçtür.
Umuttur.
Hayattır.
Ve biz,
bu adı korumak için varız.
Bu adı çoğaltmak için kadın erkek el eleyiz .
Bu adı yarınlara daha güçlü taşımak için mücadeleyi bırakmayacağız.
23. 11. 78
Molla Demirel
