Bornova’daki Büyük Park bu yıl da kitapla şenlendi.
Eylülün sonlarındayız, güz güneşi gene ortalığı yakıp duruyor.
Geçen yıllar sevgili arkadaşım Aydoğan Yavaşlı’yla sözleşir, o Karşıyaka’dan ben Hatay’dan, Kitap Günleri’nde buluşurduk.
Onu geçen yıl ebediyete uğurladık, dolayısıyla bu yıl tek başıma Büyük Park’tayım.
Sonuçta Bornova Belediyesi’nin kotardığı bu etkinliğe altı yıldır hiç aksatmadan katılmışım.
İlk yılları anımsıyorum, Tüyap’ın düzenlediği Kitap Fuarı’ndan sonra belediyenin bu çabası bana gereksiz gelmiş, ben de bir hayli eleştirmiştim.
Şimdi o yaptığım eleştirinin hiç de doğru olmadığını görüyorum.
Aksine ekonominin kitaba erişimi zorlaştırdığı bir dönemde bu etkinliklerin çoğalmasından yanayım.
Belediyeler hem kitap günleri gibi etkinliklere imza atmalı hem de ilçelerinde modern kütüphaneler oluşturmalı.
Gelirken etkinlikle ilgili bilgilere baktım; bu yılki etkinliğe 63 yayınevi, 483 yazar katılmış. Söyleşiler, imza günleri de cabası…
Ben açılışta olamadım ama ikinci günde, Oğuz Tümbaş’ın 60.cı Sanat Yılı etkinliğinde bulundum.
Dostları, izleyiciler Oğuz Hoca için güzel şeyler söyledi, ondan övgüyle söz ettiler.
Ben de onun İyi Günler Terzisi1 kitabından babası Selahaddin Bey için yazdığı Öksüzlük Günlüğü şiirinden birkaç dizeyi paylaşarak 60. yıla selam göndermiş olayım.
“osmanlıdan kalmaydı ama osmanlı değildi/ alay emini sami beye torun/ binbaşı reşit beye oğul/ fotoğrafın siyah beyazında/ kravatı gömleği bakışı genç/ saçları gür ve inatçı”2
***
Ertesi gün ise Homeros’u anlatan bir söyleşi vardı.
Bu koca ozan hakkında 60 bin kitap yazılmış, İlyada ve Odyssia’sı kendi alanında başyapıt kabul ediliyor.
Selmina Melikof ve arkadaşım Ümit Yaşar Işıkhan işte bu İyonyalı ozanı olabildiğince anlattılar.
Nevval Sevindi ve iki arkadaşı İlyada’dan dizeler seslendirdi.
***
Kitap günleri ya da adına fuar deyin, aynı zamanda bir şenlik alanıdır.
Her adımda karşınıza farklı alanlardaki söyleşiler, kitabını imzalayan yazarlar, şiirlerini okuyan şair dostlar, kitap meraklıları, sanatseverler çıkar.
Epeydir görmediğiniz dostlarınızla orada karşılaşır, hasret giderirsiniz.
Stantlar arasında dolaşırken bir başka İzmirli şair Nurgül Ekeke’yle karşılaştık.
Hemen Dilimde Mavi İsyan3 şiir kitabını imzaladı. “En son çıkan kitabım!” diyerek özellikle okumamı tembihledi.
Eve dönünce ilk işim şiirlere bakmak oldu.
Okuyunca şarkı sözü yazarı diye zihnime kodladığım Ekeke’yi eksik tanıdığımı anladım.
Evet o onlarca şarkının güftesini yazmış biriydi.
Ama aynı zamanda toplumsal konulardaki duyarlığı da şiirlerinde görülüyor.
“Barış/ Bir mermiyle değil/ Bir bakışla başlar/ Ne duvar / Ne tel/ Sadece iki kalp/ Birbirini anlasın yeter” diyen dizeleri onun.
Ancak ülkemizdeki politik ortam ne yazık ki barışı temenni eden dizelerin iyi niyetini aşıyor.
Önümüze yüreğimizi yakan olayları getiriyor.
Bu olaylardan biriydi Ankara Garı önünde onca canı yitirdiğimiz patlama.
Nurgül Ekeke o günü dizelerinde; “Kimse bilmiyordu o sabah,/ Göğün yere eğileceğini/ Toprağın kana bulanacağını…” diyerek uzun şiirinde dile getirmiş.
Aynı biçimde Suruç’ta yaşanan trajedi. Sönen onlarca gencin hayali.
Ekeke bu olayı da dizelerine dökmüş: “Unutmadık/ O gül bahçesini kuracağız yeniden/ Her adınız bir filiz/ Her hatıranız bir tohum olacak…” diyerek şiirine taşımış. Kitap onlarca metaforu, imgeyi ve tabii ki dilin ustalıkla kullanışını gösteren şiirle dolu.
***
YAYINCILIĞIN ZORLUKLARI…
Bu kez yolumuzu Âlâ Yayıncılık standına düşürdük.
Yenigün gazetesinin ve Âlâ Yayınlarının gözü pek sahibi Mesut Şimşek vardı. Âlâ Yayıncılık, ilk kitap olarak İzmir üzerine sayısız araştırmaya imza atmış Yaşar Ürük’ün İzmir sinemaları konulu araştırma kitabı Sinema Tarihinde İzmir’i4 basmıştı.
Kitap birinci hamur, tuğla kalınlığında. Ürük, kılı kırk yaran bir araştırmacı. İzmir’deki onlarca yazlık, kışlık sinemanın öyküsünü üşenmeden anlatıyor kitapta.
Merak edip baktım, 1970 ve 80’li yıllarda Yeşilyurt’taki bütün açık hava sinemalarının öyküsü kitapta yer almış. Sadece bu da değil, İzmir’de sinema adına hangi gelişme yaşanmışsa onun da bilgisi var.
Böyle değerli bir kaynak kitap kısaca.
Gene de Şimşek’e bu tip kitapları kurumlar basmalı demekten kendimi alamadım.
Niye Kültür Bakanlığı ya da belediyeler basmasın ki!
Bir yandan da ‘İyi ki ekonomik krize aldırmayan Mesut Şimşek gibi yayıncılar var…’ diye içimden geçirdim.
Ha hemen söyleyeyim, yayınevinin son kitabı eski milli eğitim müdürlerinden Behçet Yavuz’un Kırık Tebeşir5 adlı deneme yapıtı.
Behçet Hoca yetkin bir eğitimci, onun yazdıklarının da önemli olduğunu belirtmeme gerek yok herhalde.
***
Hemen yanda Aydın Şimşek, her zaman olduğu gibi Kanguru-Mask Yayınlarının bulunduğu standın başındaydı.
Her zamanki gibi hem kitaplarını imzalıyor hem de diğer yazarları koordine etmekle meşguldü.
Ayak üstü Bodrum’da açacağı kültür merkezini konuştuk.
Kazandığını ne güzel ki gene kültüre yatıran bir ‘şövalye’ kim dense, cevap hazır: Aydın Şimşek.
***
Oradan başka bir yazar dostun imzasına gittim.
Şair Yusuf Alper.
Alper has bir şair, aynı zamanda şairler üzerine psikolojik çözümlemeleri de olan bir yazar.
Ona, Türk Şiirinin Psikanalizi6 adlı kitabını imzalattım.
Böylece Cemal Süreya’dan Edip Cansever’e, Gülten Akın’dan Veysel Çolak’a kadar onlarca şairin şiirlerindeki psikodinamik ögeyi derli toplu okuma olanağına kavuşmuş olacağım.
***
Bornova Kitap Günleri’nin 3. gününde Hayri K. Yetik, Nâzım ile Cegerxwin7 adlı kitabı imzaladı benim için. Her karşılaştığımızda ona İstanbul’da olması gerektiğini söylerim o da o her zamanki alçakgönüllü tavrıyla hâlinden memnun olduğunu söyler.
Onca yapıt, yayıncılığın merkezi İstanbul’dan ne yazık ki görülmüyor!
Yetik, İzmir’in çok çalışkan eleştirmen, yazar ve şairlerindendir. Benim kitaplığımda, Aşk Bir Hayal, Sarhoş, Dördüncü Hâl şiir kitapları; Romantik Ortadoğu, Romanın Arayışı, Ahmed Arif’in Asi ve Mahzun Şiiri araştırma kitapları var. Ben de olmayan kitaplarının sayısı da bir hayli fazla.
Ben kitap günlerinin birkaç gününü, o da katılabildiğim kadarıyla anlattım.
Elbette söylenecek o kadar şey var ki belki başka bir yazıya da onları taşırız.
………………….
1 İyi Günler Terzisi, Oğuz Tümbaş, şiir, Nezih-Er Yayınları, Ocak 2020, 96s., İzmir
2 agy, s.16
3 Dilimde Mavi İsyan, Nurgül Ekeke, şiir, Su Yayınları, 2025, 96s.
4 Sinema Tarihinde İzmir, Yaşar Ürük, araştırma, Âlâ Yayıncılık, Aralık 2024, 533s., İzmir
5Kırık Tebeşir, Behçet Yavuz, deneme, Âlâ Yayıncılık, Eylül 2025, 200s., İzmir
6 Türk Şiirinin Psikanalizi, Yusuf Alper, inceleme, Kaos Çocuk Parkı Yayınları, Şubat 2023, 424s.
7 Tango ile Govend-Nâzım ile Cegerxwin, Hayri K. Yetik, eleştirel deneme, Kayıp Kitaplar, Mayıs 2024, 376s., İzmir
https://www.gazeteyenigun.com.tr/makale/26481231/salim-cetin/bornova-kitap-gunleri
