Fiziksel, bedensel yaralar bir yönü ile uzun vadede iyi veya kötü sarılır. As olan depremzedeler bundan böyle nasıl sağlıklı yaşamı sürdürülecek?
Hala kayıp çocuklar, yetişkinler var. Canlarından kopan can parçaları enkaz ile kaldırılıyor. Enkaz içinde yakınlarından bir parça arayanların gözlerindeki fer, umut ışığı sönüyor. Umutsuz bekleyişler ile karşımızda, yanı başımızda yaşam sürüyorlar. Bütün bunların bir an kabullenildiğini var sayalım. Depremzedelerin psikolojik sorunları, deprem sürecinde duyarlı toplumda oluşan travmaları nasıl atlatılacak?
Bütün bunlar neden yaşanıyor?
Parasız, özerk bilimsel eğitim veren sosyal devlet işleyişi olsa yaşanmazdı.
Resmi ağızlardan Doktorlara “giderlerse gitsinler, nereye gidiyorlarsa gitsinler” söylemlerinden etkilenen toplumun geri kesimleri; mesleğini iyi koşullarda icra edebilme, bilimsel çalışmalar sürdürme olanakları buldukları farklı ülkelere giden Doktorları “vatan hainliği, aç gözlülük” ile suçladılar. Doktorlar yurt dışına gönderilmeselerdi, hastaneler özelleştirilmeseydi, sağlıkta devlet güvencesi olsaydı, bugün yaralar daha çok acı vermeden, hasar almadan sarılırdı. İnsan, doğa, çevre, canlılar, kültür, sanat, bilim… çalışmaları için oluşan STK’lar dini, siyasi, milli, ulusalcı , hükümet yanlısı, hükümet karşıtı olarak ayrıştırılmasalar, toplumun her kesimi dayanışma içinde yaralar daha az acılar ile sarardı.
Bir yanımız kayıp!
Depremin ortaya çıkardığı enkaza zamanında topyekûn müdahale etme hazırlığı olsaydı, bilim insanlarının değerlendirmesine göre bu kadar can kaybı olmayabilirdi. Doğal felaketlere müdahale edecek, zamanın koşullarına uygun donanımda ekipman ve profesyonel ekip ile koordine edilen’ STK’lar koordinasyona alınsalardı arama kurtarma çalışmaları ve enkaz temizleme yönteminde daha çok can kurtarılırdı. Daha az veya yok denecek kadar kayıplar verilirdi. Bugün kayıp depremzede arayışı acılarımız olmazdı.
Yarınlar!
Acılar dinebilir, evler yeniden inşa edilebilinir, geçmişten daha iyi veya daha kötü bedensel yaşam sürdürüle bilinir. Öncelikle depremzedelerin, psikolojileri nasıl düzelecek? Psikolojik destek alma kültürü gelişmemiş toplum, buna hazırlıksız yakalanmış devletin sağlık kurumları bozulan psikolojileri nasıl tedavi edecek?
Depremzedeler için toplum desteği elbette her koşulda sürmeli. Ancak gerçeklik ile yüzleştiğimizde toplum desteği azalıyor. Gün geçtikçe azalıp bitme noktasına gelecek. Depremzedelerin, iş, aş, barınma, beslenme, eğitim sağlık sorunlarından dolayı mağduriyetleri hangi hazırlıklı yöntem ile çözülecek. Depremzedelere yaptıkları “destek” sürecinde ellerinde tabaklar ile sıraya girişlerini yemek yemelerini obje olarak medyaya servis etme reklam yapma ahlaksızlığının neresi tardım? Depremzedeler yarışma muhtaç duruma düşmediler. Deprem öncesi vatandaş sorumluluğu gereği ödedikleri vergi paralarının karşılığında, devlet sorumluluğu sürdürenlerden hizmet bekliyor. Depremzedeler sosyal devlet sorumluluğu olan ülkelerde “dışarıda, aç, açıkta…” kaldılar söylemini duymazlar. Depremzede vergisini verdiği ülke vatandaşıdır. Ülkesinin içinde aç, açıkta neden kalsın? Bu günler için devlete vergi verdi. Devletler bu tür olaylarda vatandaşları aç, açıkta kalmasınlar diye kurumlar oluştururlar. Doğal afetler için araç, gereç, personel donanımı ile hazırlanan devletler vatandaşını aç, açıkta, çaresiz bırakır mı? Bırakmamalı!
Bıraktırmayan devletlerin yöntemleri olmalı!
Bırakmayan devletlerin yönetimleri olmalı!
Bırakılmayı kader olarak sineye çekmeyen, hak arayan toplumsal duyarlılık, tepki veren STK’lar olmalı.
Sonuç olarak:
Türkiye ve dünya halkları depremzedeler için taktire şayan dayanışma sergiledi. Halkların dayanışması her koşulda kararlılıkla sürdürülmeli. Fakat, sürekli yükü üstlenen halk olmamalı. zaafiyeti beraberlik içinde dayanışma ile atlatarak, yarınlar için sosyal devlet inşası mücadelesi verilmeli. Halka hizmet götüren devlet kurumlarına toplumun duyarlı kesimleri bilgi, birikim, tecrübe mesleki yeterlilik içinde dayanışma sağlamalı. Sahada bir bütün olarak mağdurların yanında olan devlet kurumlarına STK’lar destek vermeli.
Sorumluluk devletin olmalı.
Vergiler bu kara günler için verilmiyor mu? Evet! Vergiler, eğitim için, sağlık için, yol, köprü için, barınma, beslenme , liyakata göre vatandaşına iş sağlayan sosyal devlet güvencesi için veriliyor. Hükümetler vergi ve ülke gelirlerinden elde edilen bütçeyi yönetmek için seçiliyorlar. Yola, köprüye, sağlığa, eğitime…, varandaşlar para ödeyecekse: Devletler ne için var?
Sosyal devlet neden yok?
İşsiz kaldığında, beslenme, barınma, insanca yaşam için sosyal devlet desteği yoksa:
Vatandaş ne için var?
Vatandaşlık neden var?
Vergiler ne için var?
Hükümetler niye var?
Devletler niye var?
Devlet sorumluluğu neden yok?
Hadi hayırlısı…
