Seyfi GÜL
13 Ağustos 1972’den Bu Yana Yarım Asır Geçti
13 Ağustos; Türkiye’de mizah dergiciliğinde yeni bir dönem başlatan, dünyada en çok satan üçüncü mizah dergisi ünvanı taşıyan, birkaç neslin hafızalarında önemli yer tutan ve yaratıcısı Oğuz Aral’ın yetiştirdiği Çiçeği Burnunda karikatürcülerin Türk mizahına çeşitli yayın organlarında hala devam ettiği Gırgır’ın 50.kuruluş yıldönümü. Önceleri Gün gazetesi içinde sayfa olarak yayına başlayan, 13 Ağustos 1972 tarihinde üzerinde tarih kullanılmadan gazetenin eki dergi olarak basılan ve 500 binleri aşan baskı sayısıyla dünyanın sayılı mizah dergileri arasında en ön sıralarda kendine yer bulan Gırgır artık yayınlanmıyor olsa da unutulmuyor.
Gırgır’ı; kuruluş, gelişim ve efsane dönemlerini yaşayan Oğuz Aral’ın öğrencilerinden ve derginin önemli isimlerinden Cihan Demirci anlattı. Gırgır’ın değişik kaynaklarda dergi olarak farklı tarihlerde basıldığına dair bilgiler dolaştığını belirten Demirci baskıların büyük bölümünü arşivinde bulundurduğunu ve ilk baskı tarihinin kesinlikle 13 Ağustos 1972 olduğunu söyledi.
MİLYONLARI GÜLDÜREN GIRGIR’IN HÜZÜNLÜ HİKAYESİ
Cihan Demirci;” Bizim yetiştiğimiz, yetişmemizi sağlayan dergi Gırgır 2022 yılında 50 yaşında. Eğer yayınlanmaya devam etseydi şu an tam 50 yaşında olacaktı. Bu çok önemli bir sayı. Ama Gırgır’ın hikayesi biraz hüzünlü bitti.”
DÜNYADA BENZERİ YOKTUR
“Oğuz Aral Gırgır’ı çok farklı bir şekilde çıkartmıştır. Benzeri pek yoktur dünyada. Hürriyet Gazetesini çıkaran Türk yayıncılığının babası sayılabilecek kişi olan Sedat Simavi’nin iki oğlundan biri olan Haldun Simavi Günaydın gazetesini çıkardı 1960’lı yılların sonlarında. Günaydın bir milyon satınca 1972 ‘yılında Gün adıyla bir gazete daha çıkarttı. Oğuz Aral bu gazetenin içinde dörtte bir oranında bir sayfa hazırlamaya başladı. Bu sayfadaki köşenin adı Gırgır’dı. Oğuz Aral burada tek başına komik haberler, haber altına mizahi yazılar ve karikatürler yayınladı. Okurdan çok ilgi gördü. Gün Gazetesi’nde önemli bir satış rakamına ulaştı. Haldun Simavi çok kurt bir patron. Her sabah matbaaya gidip gazete baskısını bile kontrol edecek kadar işine hakim bir adam. Oğuz Aral’a; “Sayfadaki karikatürleri arka arkaya toplayalım, dergi haline getirip piyasaya verelim bakalım ne olacak” diyor. İlk çıktığında tarih bile yoktur. Ben Oğuz Aral’a bile sormuştum çıktığı tarihi. “Oğlum biz o dergiyi öyle bir çıkarttık ki, tarihine bakmadık bile. Ağustos Ayı idi ama. Künyede de yazmadığı için bana bir tarih verememişti. Ben meraklı bir mizahçı ve mizah tarihçisi olarak inceledim. Yaklaşık ilk bir yılın baskılarında tarih yoktu. Tarih basılı ilk sayıdan geri giderek 13 Ağustos 1972 tarihini buldum. Bu medyada hep yanlış tarihlerle anılır.”
KENDİ YAZARINI ÇİZERİNİ MİZAHÇISINI YETİŞTİRDİ
“Önce birkaç profesyonel çizer gelir ama sonra Gırgır Türkiye’de başka hiçbir derginin yapmadığını yapar. Kendi yazarını, çizerini kendi mizahçısını yetiştirir. Birinci yılın sonunda 45 bin basılan Gırgır 12 Eylül darbesinin ardından 500 bini yakalar. “
“1977 yılında Gırgır mizahta bir süper lig takımı, Çarşaf dergisi de birinci lig takımı gibiydi. Gırgır’a gitmeden önce Çarşaf’a gideyim dedi. Orada da büyük yazarlar çizerler var ama Oğuz Aral ile karşılaşmak genç çizerleri ürpertiyor. Nihayet 1978 yılında bende karikatür götürdüm. İkinci sayfada Çiçeği Burnunda karikatürcüler arasında yer almak için. Çok uzun süre sonra karikatürlerim yayınlandı. Direncimiz sınanırdı. Amatörlük yaptım yıllarca. 1986’da Gırgır’ın yavrusu Fırt’a geçtim. Hem Gırgır’a hem Fırt’a çalıştım. 1988’de Fransa’ya gittim. Fransa’da iken Gırgır’ın üzüntülü durumlarını izledim. Dünyada olmamış bir şey oldu. 1989’da Oğuz Aral kovuldu. Dergi başkasına satıldı”.
“Daha sonraki yıllarda Nuri Kurtcebe önderliğinde Oğuz Aral’ın Gırgır’ını yeniden yayınlama isteği ile oluşan grubun içinde yer aldım. Ama 6 ay zor dayandım. Keşke ismini değiştirerek devam etselerdi. Çünkü Gırgır bizim için hep Oğuz Aral’ın Gırgır’ıydı”.
“Gırgır 50 yaşında. Anılarımız, çocukluğumuz, ilk gençliğimiz, mizahın o çok güzelim yılları. İyi ki var oldun Gırgır. Sen de çok yaşa Oğuz Aral” dedi.
