Eski günlerde erkeğim işe gitmediği tatil günlerinde ve hatta akşam yemekten sonra babanın evde oturması ev ahalisini tedirgin eder bir an önce kahveye gitse de biz de işimize baksak diye gözünün içine bakılırdı. Komşu kadınlar dedikodu yapabilmek için sabırsızlaşır evin erkeklerinin evden gitmesini beklerlerdi. Baba kahveye gitmezse biz çocuklar da sokağa kaçamazdık.
Baba da zaten evde oturup “ev erkeği mi oldun” eleştirisinden sakındığı için çok oyalanmaz evden çıkardı. Gideceği çok yer olmaz mahalle ya da köy kahvelerinde toplanılırlardı. Eski olanaksızlıklarda sosyalleşmenin en önemli buluşma yeriydi. Bunlar genellikle köy ya da mahalle kahveleri idi.
Ekonomik ve sosyal yaşamımızı geliştirip sosyetik alışkanlıklar edindikçe kahvehaneleri erkeklerin gittiği ne yapılmasını bilemediği boş vakitlerini öldürmenin, erkek erkeğe muhabbet etmenin, tavla ya da İskambil kâğıt oyunlarıyla rekabet ederek eğlenilen ve bunları yaparken çay kahve içerek keyfine varılan bir yeri olarak zannedilip. “Kahve Kültürü” diye küçümseyerek yapılan yanlışlığı onları kaybedince fark ediyoruz.
“Alooo nerdesin …….da buluşalım” diye randevu veremediğimiz cep telefonsuz günlerimizde, dost ya da arkadaşlarla rastlaşma ihtimalinin en yüksek olduğu, randevusuz buluşma yerleri zamanla turizmin de etkisiyle KAFE’lere evrilen yine bu kahveler oldu.
Bodrum’un ünlü buluşma yeri, Liman Meydanı’nda küçük teknelerin yanaşıp bağladığı, rıhtımın kenarında denizin yaladığı Raşit’in Kahvesi idi. Üstelik turizmin yeni popüler olduğu Bodrum tatilinde; İstanbul’da, Ankara’da görüşme imkânı bulamayan, hatta ayrı şehirlerde yaşadığı ve uzun yıllar görüşemeyen dostların, arkadaşların rastlaşma yeriydi.
Raşit’in Kahvesi bununla da kalmaz, Bodrum’u ziyaret eden ya da mekân tutmuş ünlülerle de karşılaşma imkânı olan yerdi. Zeki Müren ile fotoğraf çektiren çok olmuştur.
Kahvehanenin ismini çoğumuz bilmeyiz. Çünkü orasını, cezbeden işlevselliği nedeniyle, tarif gerektiğinde, kahveci Raşit akıllara gelir ve Raşit’in Kahvesi olarak dillendirilirdi. Raşit her yaştan insana yaşdaşı gibi davranır çayı kahveyi getirdiğinde insana kendini iyi hissettirecek ya da gülümsettirecek kısa ve öz muhabbetini yapar da giderdi. Bir arkadaşınızla buluştuğunuz gibi kendinizi kahveci Raşit ile de buluşmuş hissederdiniz. Birisi herhangi bir enstrüman ile kıvrak bir müzik çalsa ya da radyodan yayılan hareketli müziğe Raşit oynayarak eşlik eder, ortamı düğün evi havasına sokardı. Bir ünlüyle çektirilen toplu fotoğrafa Raşit de yetişip gelir, guruptan kişi hüviyetine bürünürdü. O nedenledir ki Raşit’in Kahvesinde, olumlu rüzgâr estiren ve gülümseten bir bulutun içinde gibi olurduk.
Liman dolgusu yapılınca, önündeki denizi doldurulan Raşit’in Kahvesi ile deniz arasına arabaların da geçtiği bir yol girdi. Bu bozulma buluşma yerinin bütün sihrini kaybettirdi. Yerine Bodrum Kafe ismiyle yeni bir yer açılsa da dikiş tutmadı. Yerini yine Liman Meydanında faaliyette bulunan “Denizciler Derneği Kafe” aldı. Ancak Raşit’in Kahvesi oluşumunun yerini tutan bir popülerlik ve işlevselliğe yaklaştı ancak tam olarak sağlamadı.
Buna benzer daha az popüler ya da zaman zaman trend olan yerlerimiz de vardı. Bunlardan biri de Tepecik Kahvesi idi. Mazisi çok eskilere dayanan, Tepecik Camisi yanında, budanan Harnup dallarından yapılmış çardak altında oturulan bir kahveydi. Bodrumlu ünlü Neyzen, Tevfik KOLAYLI çocukluğunda babasıyla geldiği bu kahvede NEY enstrümanından dinlediği müziğe âşık olup NEY çalmaya heveslenen ve NEYZEN olmasına sebep olan mekân olarak anlatılıp yazılır. Böyle bir hikayesi de olan bir kahvehaneydi. Bodrum Limanı’nın kıyıları doldurulup marina haline getirilişi aşamasında Cami etrafına yapılan dolgulardan ötürü kahve alanına belediye el koydu ve bir bina içerisine alınıp ismi Tepecik Kafe oldu, her güzel ve otantik mekânı mahvettiğimiz gibi orası da zamanla modernize edildi, yetmedi yeri değiştirildi. Yürüyüş yolumuzun mola mekânı haline geldi. Biraz geç de olsa devlet uyandı, mekânın dolgu alan üzerinde olmasını bahane edip “mekân yasal değil” dedi ve kapatılıp yok oldu.
Kumbahçe Mahallesinde Atatürk İlkokulu’nu da yalayarak denize dökülen Azmak Deresi’nin denize döküldüğü yerde iki kahve vardı. Denize sırtınızı verdiğinizde sağ tarafınızda Halit’in (Halit KOCAİR) Kahvesi, sol tarafınızda Çolak Mustafa’nın (Mustafa KARAÖZ) Kahvesi. Bu iki kahve de iki yeni tanışan toplumun buluşma yeri gibiydi. Mazisi kısa olan Kumbahçe Mahallesinde oturan Girit Göçmenleri ile OMURÇA Mahallesi yani çoğunluğu yerli olan mahallelinin mecburen buluştuğu ve kaynaştığı mekân gibiydi. Mekânın ismi AZMAKBAŞI olarak anıldığından kahvehanelerde aynı isimle anılır oldular. Çocukluğumda annemin; “Git babanı çağır” dediğinde doğruca gittiğim mekanlardı. Kahveden içeri girmeye cesaret edemezdim. Kahvenin kapısında kendimi kahveciye fark ettirmeye uğraşırdım. Kahveci beni görür, oyuna dalmış babama seslenir beni işaret ederdi.
Gençlik yıllarımıza eriştiğimizde ki bu yıllar turizmin parladığı yıllardı, ilk kaybımızı Halit’in Kahvesi ile verdik. Kahvehane kimlik değiştirdi. Oraya çok katlı bir otel yaptılar alt katı da restoran oldu.
Devam edecek…
