Sorumluluk almak bir çocuk için ne anlama geliyor ve sorumluluk almayı nasıl öğrenir?
Bağımsız kararlar almak ve bunları dış dünyaya karşı temsil etmek sorumluluk sahibi olmak anlamına gelir. Örneğin sorumlu olduğunuz kişi kimse ondan izin almanız gerekmez, ancak doğru olduğunu düşündüğünüz şeye bağımsız olarak karar verirsiniz. Dolayısıyla burada sorumluluğun güç ve etki ile eş anlamlı olduğuna şüphe yoktur. Buna ek olarak, derslikte veya iş yerinde hatta aile içinde daha fazla sorumluluk genellikle terfi ile el ele gider.
Sorumluluk almak aynı zamanda yeni karar verme kapsamını dikkatli bir şekilde ele almak anlamına gelir. Burada söz konusu olan sadece sorumlu olanın değil birlikte yaşadığı, çalıştığı ve öğrendiği insanların hepsinin yararına olan kararlar almaktır. Olumsuzlukların önüne geçebilme yeteneğine sahip olduğunu çocuk veya genç kendisi kabullenecek ve birlikte olduğu insanlara da kabul ettirebilmeyi hedeflemelidir.
Başta ebeveynler, eğitimciler, sosyal danışmanlar ve pedagoglar, yaşa uygun zorluklar ve yaşa uygun özgürlük sunarak çocuklarda bağımsızlığı teşvik etmeye ve onlara kişisel sorumlulukla nasıl başa çıkacaklarını öğretmeye yardımcı olabilir. Bunun için çocuğun veya gencin ev işlerine, dersliklerin işlenmesine, el zanaatlarına kısaca yapılacak her işte birlikte karar verme küçük görevler üstlenmesine izin verilmelidir. Bu, bağımsızlığı teşvik eder ve çocukların, gençlerin özgüveninin gelişmesini destekler.
Kreş ve okul bahçesindeki çiçek ve ağaçların bakımı, sınıfın düzeni, süslenmesi, evde bir hayvan varsa bakımını üstlenmek de sorumluluğunu alması için iyi bir yoldur. Bitki ve hayvana sevgiyle bakılmasını sağlamak için bu konu önceden birlikte konuşmak ve birlikte planlamak olumlu bir adım olur. Çocukların bu tür görevleri üstlenmesi için kendisinde güven bulması zamana alabilir. Bu nedenle sabırlı olmak gerekir.
Önemli bir kültürel varlık olarak çocukların bağımsızlığı günümüz dünyasında son derece önemli bir hedeftir, zira yavrularımız doğal olarak kendi kararlarını verebilmeli ve karmaşık dünyamızda kendi yollarını bulabilmelidir. Ancak çocuklarda bağımsızlık bir gecede ve kesinlikle zorlama yoluyla gelişmez. Aksine, iyi bir bağımsızlık karşılıklı güven, ilişkiler ve bağımsız hareket etmek için yeterli fırsatlar yoluyla gelişir. Hızınızı çocuğunuz belirler, çılgınca bir standart değil.
İyi ilişkiler yoluyla bağımsızlığın güçlendirilmesi için gözlemsel çalışmalar gösteriyor ki bir çocuk ebeveynleriyle olan ilişkilerinde kendini ne kadar güvende hissederse, çevresini bağımsız olarak o kadar iyi keşfedebilir. Çok sayıda çalışma bunu zaten göstermiştir. Çocuk yardıma ihtiyaç duyduğunda her zaman yanında öğretmen, ebeveyn, sosyal pedagog veya iş yeri sorumlusunun olduğuna inanmalıdır. Ve söyleyecek bir şeyi olduğunda onu her zaman dinlendiğine onların yardımını esirgemeyeceğini tecrübe ederse, huzur içinde bir şeyler deneyebilir ve kendi deneyimlerini kazanabilir. Bir çocuğun bağımsızlığının temeli, yetişkinlerin güvenlik, koruma ve yakınlık sağlamak için her zaman yanında olduğuna duyduğu güvendir.
Bu durum okul çağında yaşamın her döneminde de geçerlidir! Örneğin, o zaman ev ödevlerini bağımsız olarak daha iyi yapabileceklerdir. Yeterli özgürlük bağımsızlık ve kendine güveni yaratır
Yeterli özgüvene ek olarak, çocukların birbirlerini tanımak ve bir şeyler denemek için zamana ve fırsata da ihtiyaçları vardır. Bu en iyi diğer çocuklarla oynarken başarılır, çünkü herkes önerilerde bulunmalı ve diğerlerini kendi fikirlerine kazanmalıdır. Çocukların ve gençlerin kendi kararlarını vermeleri, kendilerini savunmaları veya pes etmelerini kendi deneyimlerinden öğrenmeleri gerekir. Hayal kırıklıklarıyla kendi başlarına başa çıkmalı ve kendilerini toparlamalıdırlar. Çoğu uzman, çocukların kendilerinden istenmediğinde veya onlara bir şey öğretme niyeti olmadığında birçok şeyi öğrendikleri ve kavradıkları konusunda hemfikirdir. Çocuk ve gencin kendi ödevlerini bitirdikten sonra yaşıtlarıyla arkadaşlarıyla buluşması ve onlarla bir kültür ve spor aktivitesine katılması oldukça önemlidir. Engelleyici olmamak gerekir. Sinemaya, tiyatroya, konsere, spora arkadaşlarıyla gitmesinin yararı olduğu için teşvik etmekte yarar vardır. Elbette bu özgürlüğü sağlamak çoğu zaman zordur. Ancak aktif bir çaba gösterir ve çocuğunuzla birlikte fırsatlar ararsanız buna değecektir.
26.11.2024
Molla Demirel
