YARIM KALAN 19 HAYAT
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamada yaşamını yitiren 19 işçinin geride bıraktığı hikâyeler yürekleri dağladı. Kimi borçlarını ödemeye, kimi çocuklarına daha iyi bir gelecek hazırlamaya, kimi de başını sokacak küçük bir ev almaya çalışıyordu. Hepsinin ortak noktası ekmek parasıydı. Şimdi geride gözü yaşlı aileler, yarım kalan hayaller ve yanıt bekleyen sorular kaldı.
HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlama, yalnızca 19 emekçinin hayatını kaybettiği bir iş faciası olarak değil, geride bıraktığı insan hikâyeleriyle de Türkiye’nin vicdanına kazındı. Gazete Pencere’nin gündeme taşıdığı yaşam öyküleri, rakamlardan ibaret görülen iş cinayetlerinin ardında nasıl hayatlar, umutlar ve mücadeleler bulunduğunu bir kez daha gösterdi. Her sabah evlerinden çıkıp fabrikaya giden bu insanlar, akşam sevdiklerine kavuşacaklarını düşünüyordu. Ancak o gün 19 evin kapısı bir daha aynı umutla açılmadı.
35 yaşındaki Ferhat Maraşlı, 15 yıldır fabrikada çalışıyordu. İki yaşında bir kız çocuğunun babasıydı. Haberde aktarılan yakınlarının anlatımına göre son sabah işe gitmek istemediğini söylemişti. Ancak borçları vardı. Çalışmak zorundaydı. Belki de Türkiye’de milyonlarca emekçinin her sabah yaşadığı o çaresizliğin içindeydi. Bir yanda ailesine karşı sorumluluğu, diğer yanda geçimini sağlama zorunluluğu… O sabah fabrikaya gitti ve bir daha dönemedi. Şimdi iki yaşındaki kızı, babasının yokluğuyla büyüyecek.
Üç çocuk babası Özcan Efe’nin de hayalleri vardı. Ağır çalışma koşullarından yorulduğu, işten ayrılmayı düşündüğü ve alacağı tazminatla küçük bir ev sahibi olmayı umut ettiği anlatıldı. Büyük servetler, lüks hayatlar ya da gösterişli gelecek planları değildi istediği. Yalnızca ailesiyle huzur içinde yaşayabileceği bir yuva… Ancak o küçük evin kapısını hiç açamayacak. Çocukları babalarının kurduğu hayalin gerçekleşmesini beklerken şimdi onun yokluğuyla yaşayacak.
Genç makine mühendisi Kadir Kaan Özçelik’in hikâyesi ise iş güvenliği tartışmalarını daha da ağırlaştırıyor. Kız kardeşinin anlatımına göre Özçelik daha önce çalışırken ellerinden yaralanmış, ancak işini kaybetme korkusuyla şikâyetçi olamamıştı. Bu anlatım, Türkiye’de işçilerin yalnızca fiziksel tehlikelerle değil, ekonomik güvencesizlik ve işsizlik korkusuyla da karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bir çalışanın güvenliği konusunda sesini yükseltmekten çekinmesi, başlı başına sorgulanması gereken bir çalışma düzenine işaret ediyor.
Faciada yaşamını yitiren Kadir Kaan Özçelik, Serkan Kurt, İlker Sığırtmaçoğlu, Orhan Altay, Barış Güney, Uğur Temel, Hüsnü Ersoy, Fatih Işık, Ceylan Bıyıklı, Yasin Taşçı, Recep Fedai, Güner Gökçe, Abdülkadir Kınacı, Ferhat Maraşlı, Göksel Ünaldı, Mustafa Sert, Özcan Efe, Ersin Oğuz ve Abdullah Kılınç… Her birinin ayrı bir yaşamı, ailesi, geçmişi ve geleceğe ilişkin umutları vardı. Bugün yan yana duran fotoğrafları, Türkiye’nin işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda yüzleşmek zorunda olduğu ağır tabloyu gözler önüne seriyor.
Facianın ardından başlatılan adli soruşturmada dokuz kişinin tutuklandığı, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran hakkında ise konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol kararı verildiği bildirildi. Ancak hukuki süreç yalnızca patlamanın teknik nedenlerini değil, işyerindeki denetimleri, çalışma koşullarını, alınması gereken güvenlik önlemlerini ve olası ihmallerin sorumlularını da açıklığa kavuşturmak zorunda. İşçilerin güvenliği konusunda daha önce yapılan uyarılar varsa bunların nasıl değerlendirildiği de soruşturmanın önemli başlıklarından biri olmalı.
Şimdi geriye dönüp şu soruları sormak gerekiyor.
Bu 19 insanın ölümü önlenebilir miydi?
Fabrikada gerekli iş güvenliği önlemleri eksiksiz uygulanmış mıydı?
Denetimler yeterli miydi?
Çalışanların şikâyetleri dikkate alınmış mıydı?
Ve en önemlisi, bu soruların yanıtları kamuoyuyla bütün açıklığıyla paylaşılacak mı?
Kaynak: Gazete Pencere
