İşte, sokakta, madende, yolda, doğada, piknikte, okulda, evde…
Yaşam hakkı!
Türkiye’de emekçi halklar hayatın her alanında ölümle karşı karşıya yaşam sürdürüyor.
İş yerinde, okulda, trafikte, sokakta, evde, madende… Depremde, istinat duvarı kayması, selde, su baskınında, çöken yolda, caddelerde açıkta bırakılan elektrik kablolarının neden olduğu kazalarda yaşamlarını kaybediyor.
Kadınlar evlerinde, iş yerlerinde, sokaklarda, hatta piknik alanlarında öldürülüyor.
Peki, neden?
Bunların hepsi kader mi, talihsizlik mi? Yoksa önlenebilir ihmallerin, denetimsizliğin ve sorumlulukların yerine getirilmemesinin sonucu mu?
Bir işçi fabrikada makineye sıkışıyorsa iş güvenliği sorgulanmalı. Madenci göçük altında kalıyorsa madenin denetimi, havalandırması ve tahkimatı sorgulanmalı. Depremde binalar yıkılıyorsa yapı denetimi, imar politikaları ve rant ilişkileri araştırılmalı. Sokakta elektrik çarpmasıyla insanlar ölüyorsa altyapıdan sorumlu kurumlar hesap vermeli. Kadınlar öldürülüyorsa şiddeti önleme ve koruma mekanizmalarının neden işlemediği ortaya çıkarılmalı.
Ölümlerin biçimi değişiyor ama ortak sorumuz değişmiyor: Gerekli önlemler neden zamanında alınmıyor?
Sorunun bir ucunda denetimsizlik, diğer ucunda maliyet hesabı, taşeronlaşma, güvencesiz çalışma ve insan hayatını ikinci plana iten anlayış bulunuyor.
Oysa yaşam hakkı pazarlık konusu değildir.
Ne yapmalı?
İş yerlerinde bağımsız denetim, güvenli çalışma koşulları ve sendikal örgütlenme güvence altına alınmalı. İşçi, tehlike gördüğünde işi durdurabilmeli. Madenlerde ve fabrikalarda bakım, onarım ve güvenlik üretimden önce gelmeli. Belediyeler altyapıyı, yolları, kaldırımları ve istinat duvarlarını düzenli denetlemeli. Deprem bölgelerinde bilimsel yapılaşma esas alınmalı. Kadınların yaşam hakkı etkin koruma mekanizmalarıyla güvenceye alınmalı.
Her ölümün ardından birkaç açıklama yapıp gündemi değiştirmek yerine, ihmaller araştırılmalı, sorumlular hesap vermeli.
HABAŞ: Bir fabrikada 18 işçi neden hayatını kaybetti?
Bütün bu gerçekleri konuşurken 9 Kasım’da İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan facianın üzerinde özellikle durmalıyız.
Bir patlama ve ardından çıkan yangında 18 işçi yaşamını yitirdi, 12 işçi yaralandı. Aynı fabrikada bundan önce 21 Ekim’de 55 yaşındaki Hakan Doğan, 5 Kasım’da ise henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli hayatını kaybetmişti.
Yani üç hafta içinde üç ayrı olayda toplam 20 işçi yaşamdan koparıldı. Bu tablo karşısında yalnızca patlamanın nasıl meydana geldiğini değil, fabrikanın çalışma koşullarını, bakım süreçlerini, taşeron sistemini ve denetim mekanizmalarını da sorgulamak zorundayız.
Üstelik HABAŞ’ın 2025 sürdürülebilirlik raporunda iş kazalarının bir önceki yıla göre yüzde 56 arttığı bilgisi yer alıyor.
Şimdi soruyoruz:
Daha önce yaşanan işçi ölümlerinden sonra hangi önlemler alındı? İşçilerin güvenlik uyarıları dikkate alındı mı? Bakım ve onarım süreçleri yeterince denetlendi mi? Üretim baskısı işçi güvenliğinin önüne geçti mi?
Bu soruların yanıtı bağımsız, şeffaf ve bilimsel bir soruşturmayla ortaya çıkarılmalıdır. Sorumluluğu bulunan herkes hukuk önünde hesap vermelidir.
Çünkü HABAŞ’ta yaşamını yitiren 18 işçi birer rakam değildir. Her birinin ailesi, çocuğu, annesi, babası ve yarım kalan bir hayatı vardı. Sabah ekmek parası kazanmak için fabrikaya girdiler; akşam evlerine dönemedi.
İşçi ölmek için çalışmıyoruz!
İstenilen çok şey değil: işçi Emeğinin karşılığını almak, güvenli koşullarda çalışmak, akşam evimize sağ salim dönmek, ailesiyle yaşlanmak…
Fabrikalar üretim yapsın ama işçiler ölmesin. Madenler çalışsın ama madenciler göçük altında kalmasın. Kentler büyüsün ama insanlar çöken yolların, binaların altında can vermesin. Kadınlar korkmadan yaşasın.
Hiçbir kâr, hiçbir yatırım, hiçbir üretim hedefi ; ekolojinin yok edilmesi, insan yaşamından daha değerli değildir.
İş cinayetleri kader değildir. İnsanlar iş güvenliği , güvencesi, sosyal- siyasal haklarıyla işçi emekçidirler.
Hadi hayırlısı…
https://ha-ber.com/haber/2026/11/11/145354/emekciler-olmek-icin-degil-yasamak-icin-calisiyor
