UTANÇ
Bir ülkeyi gezip, görüp, tanırken her yeri, her şeyi ile tanımalısın. Yalnızca ülkeye mal olan simge yapıları görmek yetmez, halkın yaşadığı yerleri de görmek, çarşısını, pazarını gezmek gerekir. Bazen yerel yöneticiler buna izin vermez. Çin’de bir şehrin her yerini göremezsiniz, görülmesi istenmeyen bölgeler turistlere kapalıdır. Sebebi aşırı sefalettendir. Kimselerin buraları gezmes istenmez. Dünyanın gözünde simgelenen yeri bambaşkadır, ama gerçek hiç de öyle değildir.
Şehrimiz İzmir/ Konak da öyle. “İçi seni, dışı beni yakar. Cenap Şahabettin’in okuma parçası gelir aklıma; “Bakmak ve Görmek”. Şöyle uzaktan bakınca ne de güzeldir İzmir, doyumsuzdur, kusursuzdur. Bir de görün, gerçekten öyle mi? Öbek öbek kümelenmiş çöp tepeleri, bakımsız, loş sokaklar, dar alanlara hapsolmuş evler. Yüz yıllık tarihin içinden gelip ayakta kalmış, artık takatsiz Sakız Evleri, yıkıldı yıkılacak. Birçoğunun molozu şehrin tarihine şahitlik ediyor. Ne Seferihisar gibi ünlü mandalinası ne Bergama gibi peyniri ne Karaburun gibi Enginarı var. Emeğin kenti Konak. Beyaz yakalısı meşhur, fiyakalısından hem de. Mavi yakalısı bilinir, çalışkan, mert. En güçlüsünden bir de.
Hal böyleyken ne turizm ne iç huzur ne çevre güzelliği ne park ne bahçe ne yaşam kalitesi ne insana verilen değer. Her tarafıyla pecmurde. Neresinden tutsan elinde kalır. Bir de demiyorlar mı? ‘Doğalgazsız ev kalmayacak’ Bu mudur yani tüm yapabileceğiniz. Ayıp, yazık, utanç verici. Bunun açıklaması şöyle bence; biz kentsel dönüşümü beceremedik, bu gidişle de boyumuzu çok aşacak, en iyisi İzmir Gaz ile on yıl anlaşma yapalım, bari gaz olsun” Takım elbise uyduramadık, gömlek verelim. Gibi bir şey.
Artık dünya büyük değişim içinde. Güney Afrika’da Johannesburg / Soweto semti bile artık gecekondu sayılmıyor. Turizme açılmış, yerel eğlenceler, müzikli gösteriler yapılıyor.
Brezilya da Rio de Janerio/ Rozinha semti , hani o ordunun ağır silahlarla girebildiği, fakirliğin ve suçun en dibinin yaşandığı o mahalleler bile artık eskisi gibi değil. Gelişiyor, değişiyor.
Kolombiya, Medellin Comuna 13 bölgesi, uyuşturucu kartellerinin çıkıp büyüdüğü bu bölge de artık turizm, iş ve cazibe merkezi olarak yükselen bir değer.
Arjantin, Buenos Aires, Villa 31 bölgesi, eskinin en büyük gecekondu mahallelerinden. Şimdilerde değerli arazileri ile ön plana çıkmış durumda.
Hindistan, Mumbai, Dharavi bölgesi. Müthiş büyük, şehir merkezinde, güçlenen büyüyen Hindistan içinde büyümeden payını alacak gibi hamleler içinde.
Bir de kendimize bakalım şimdi. İzmir’in gecekondu mahalleleri; beceriksiz kişiler, gelişememiş yöneticilerce harcanıyor, heder ediliyor. Yaşayan kuşak boş veriliyor, gelecek belirsiz, geçmişe saygı mı dediniz? Zaten hiç olmadı. Yüzbinlerce insanın yaşamı altüst edildi. İstemsiz cümleler, yapmacık gülmeler, talihsiz seçimler.
Bu utancı nasıl olur da yaşıyorsunuz, yaşatmak istiyorsunuz anlamak çok zor.
Belki biraz örter bu güzel şiir dayatılan çirkinlikleri.
*****
Kazova’dan bir yar sevdim
Adamı günaha sokar.
Savaştepe köprüsünden geçen tirenler
Sel olur İzmir’e akar. İzmir’in denizi kız, kızı deniz
Sokakları hem kız hem deniz kokar.
Bu toprak bizim yurdumuzdur
Deli gönül yücesine çıkar,
Bir üveyik olur uçar gider
Ardahan’dan Edirne’ye
Edirne’den Ardahan’a kadar.
C. Külebi
