Ne zaman Kemeraltı’na insem Calvino’nun1 “anı kentler” dediği cinsten, her sokağından bir yaşanmışlığın sökün ettiği durumla karşılaşıyorum.
Zihnim dalıp gidiyor.
Geçen gün şair dostumuz Selami Şimşek’e gitmek için yola koyulduğumda bunları tekrar yaşadım.
Önce İleri Kitabevi’nin önünden geçtim.
İçerden sanki sevgili Özkan Başer çağıracakmış gibi gözlerim buğulandı. Şimdi bambaşka bir yere dönüşmüş burası. Özkan gideli de (21 Eylül 2025) epey oldu…
Hızla uzaklaştım.
***
Yavuz Kitabevi’nden 2. Beyler’e çıkışta sokağın içinde şair Asım Öztürk’ün Ozan Kırtasiye adıyla bir ömür çalıştırdığı, şimdi başka bir işyerine dönüşmüş dükkânı çıkıverdi karşıma.
Selami Şimşek
Yakın zamanda sonsuzluğa uğurladığımız Recai Atalay’ı2 sık görürdüm orada. Uğrar, hâl hatır sorar, hemen yakınındaki Ercan Kitabevi’nde alırdım soluğu.
Yazarlar, kitaplar, gelen giden sanki bir panayır yeriydi sevgili, Ercan Günaydın’ın sahibi olduğu kitabevi…O da bizi bırakıp (29 Mayıs 2024) gidenler kervanına katılanlardan…
Orası da şimdi spor malzemesi satan bir yer…
Bodrum Meyhanesi’ni, Veysel Çıkmazı’nı, can dostum Aydoğan Yavaşlı ile buluştuğumuz Dönemeç dergisi bürosunu saymıyorum bile…
Kemeraltı şimdilerde -şairin dediği gibi- talan yorgunu durumda.
Kitabevleri, dergi büroları, kitap dağıtım yerleri, restoranlar yok dense yeridir.
Sanat insanları randevularını buraya vermiyor artık.
Bir tek Yavuz Kitabevi’ni görüyorum ayakta, onun da keyfinin olduğunu sanmıyorum.
İşte, Kemeraltı’nın ahvali kısaca bu…
***
Bunları niye hatırlattım ki!
Burçak Eczanesi’ne uğradığımda şair dostum Selami Şimşek’le konuştuğumuz konular olduğu için…
Ne zaman Selami Hoca’ya uğrasam konu her seferinde buraya gelir; ikimiz de –A. Hamdi Tanpınar’ın dediği gibi- sevdiğimiz şeylerin arkasından üzülerek bir şey yapamamanın çaresizliğini yaşarız. Ben eskileri anımsatırım, o ise değişen yapılardan açar sözü, belediyenin bu semtten gidişine hayıflanır.
Anılar bizi ta ayakkabıcıların olduğu günlere kadar götürür; onların kendi sitelerine gitmesiyle doğan boşluk sohbete konu olur. Sahi bir de adliye vardı, onun da Bayraklı’ya gitmesiyle yüzlerce avukat bu semti terk etmişti.
Bu durumu ikimiz de şaşarak hatırlarız.
Bir ara Mevlüt Kaplan’dan da söz ettik. Bilindiği gibi önceki ay içinde (14 Şubat’ta) Hoca’yı sonsuzluğa uğurlamıştık.
Selami Hoca ile Mevlüt Kaplan ustamızın çocuk kitapları dağıtımı yapılan Özgür Yayınları bürosuna çok gitmişliğimiz vardı.
Hoca, 96 yaşın heyecanıyla her seferinde yeni bir kitabın hazırlığını anlatırdı.
Şimdi o da sonsuzluğa göçüp gitti, Kemeraltı bir değerini daha kaybetmiş oldu böylece.
***
Söz Selami Hoca’nın şiirlerine gelmeden olmazdı elbette.
Selami Hoca eczacı, yıllarca sağlık sektöründe çalışmış ve otuz yıl önce bu semtte açtığı Burçak Eczanesi ile değişmeyen bir Kemeraltılı olmuştu.
Eczaneye girdiğinizde sizi, tipik bir işyeri sahibi karşılıyor.
Sonrası yürek çırpıntısı içinde bir şair çıkıyor karşınıza…
Bakın kitaplarındaki şiirlerine, insana dair nice yürek burkan duyguyu hissedersiniz.
Ve elbette ki sohbetimizin bir bölümünü bu şiirler kapsar.
O çok sevdiğim şiirlerden daha çok ben konuşurum.
Gökyüzü Açık Kalsın3 şiir kitabındaki Otobiyografi şiiri nedense benim favorimdir.
Birkaç dize mırıldanırım.
“Bir kış gecesi esir düştüm tipiye/ Köyden köye giderken kuzeye/ Bir ben vardım kar üstünde karaltı/ Bir de in kapıları yamaçta.”
Sivas’ın Şarkışla’sından çıkıp hayata atılmış bir çocuğun geçmişini anlatan bir şiir bu düpedüz.
Bir çocuğun köyünde yaşadıkları, doğanın getirdiği zorluklar…
Sanki benim çocukluğum da saklı bu şiirde.
Hatta ölçeği büyütüp bütün köy çocuklarının yaşamını da buna dahil edebiliriz.
Köyde yaşayıp da tipiye yakalanmayan ya da karla mücadele etmeyen çocuk herhalde yoktur.
Sonra.
“On sekizinde her yer ışıl ışıl dünya/ Tüm meydanlar kardeş” dizeleri geliyor.
Tipiyle boğuşan o çocuk, dünyanın kapılarına dayanmıştır artık.
Köy gitmiş ışıltılı bir kenttir yaşanan yer.
2023’te Alkışın Rüzgârı4 kitabını çıkarır Şimşek.
Bu kez büyük kentte yaşayan bir bireyin iç dünyasıdır şiirlerin konusu. Sivas, çocukluğun yaşandığı köy, çoktan arkada kalmış birer anılar demetidir artık.
Yalnızlık, tutkular, hayata karşı yenemediğimiz korkular bu kez başat konumdadır. Kendi iç dünyasından seslenen ve çoğu zaman içini döken bir eda vardır bu şiirlerde…
“İmkânsıza koşuyor atlarım/ Hiç aynı değil hiçbir zaman/ onun için yalçın kaya, düz ova/ Gün olur yaslanırım bir boşluğa/ Demir döver su veririm çeliğe/ Gün olur gün batımı oynarım gölgemle.”
Aslında bütün şiirlerinde bu inceliği, yaşamın getirdiği nice duyguyu görürsünüz.
***
BİR DE SİTEMİM VAR!
Selami Şimşek dostumuz bu semtin nerdeyse bütün değişimlerine tanıklık etmiş, bu anaforu yaşamış biri.
Ancak bu değişimin sancılarını şiirlerine çok da yansıttığı söylenemez.
O bütün bu değişimlere olağan bir akış gibi bakmayı yeğlemiş.
Gökyüzü Açık Kalsın şiir kitabında yer alan Tutkulara Tutun şiirindeki, “Geçip gitti gün, dün oldu şimdi/ (…) At gitsin o ağır şeyleri/ hepsi yük insana, toz onlar…”dizeleri sanki bunu duyumsatıyor.
Dolayısıyla semtin değişim sancısından çok, insanın iç burukluklarına, yalnızlık, hiçlik duygusuna yönelen dizeleri görüyoruz.
Özdemir Nutku ustanın, “sanat, kişiyi varoluşunun korkularından, alışkanlıklarından ve günlük tekdüzeliklerinden kurtarıp özgürleştirir” dediği gibi.
Olamaz mı?
Neden olmasın!
Haldun Taner ustanın “bir şehre değişik açılardan bakılabilir” dediği gibi şiir de öyle; konusu, dilin incelikli kullanımı, seçilen imgeler şairin yaratıcı gücüyle ilintilidir. İnsanın yaşadığı haller de öncelik alabilir, yaşanan yere dair süreçler de…
O yüzden şu konu neden yok, diye sorulamaz elbette.
Ben, Haldun Hoca’nın, “Hepimiz kendi anılarımızı saklayan semtlere iltimas ederiz.” cümlesindeki duyarlığa ‘iltimas’ geçmeyi önemsediğimden olsa gerek, okuduğum her metinde bunun izlerini arıyorum.
Şairse dizelerinde, romancıysa yapıtının kurgusunda; kente, semte önem vermeli diye bekliyorum.
Bu biraz da benim yanlışlığım galiba!
Gene de ben dostumuzdan insana dair o güzel şiirlerinin yanına kente ve semte ilişkin duyarlığı da koyacak şiirlerini beklediğimi söylemeliyim!
Gerisi şaire kalmış!
……………………
1 Görünmez Kentler, Italo Calvino, Çeviren: Işık Saatçioğlu, gezi, YKY, 37. Baskı: Ekim 2025, 208s.
2 H. Recai Atalay (şair/ 12 Aralık 1942, Bingöl-23 Mart 2026, İzmir)
3 Gökyüzü Açık Kalsın, Selami Şimşek, şiir, Öteki Yayınları, 2020, 78s.
4 Alkışın Rüzgârı, Selami Şimşek, şiir, Öteki Yayınları, 2023, 68s.
https://www.gazeteyenigun.com.tr/makale/27943190/salim-cetin/kemeraltinda-bir-sair-selami-simsek
