ANA TANRIÇANIN EVİNİ RANT
UĞRUNA YIKIYORLAR
Karacasöğüt Koyu, yalnızca bir doğa harikası değil, aynı zamanda binlerce yıllık Karia uygarlığının ayak izlerini taşıyan, Türkiye’nin eşsiz arkeolojik miraslarından biri.
Burada yer alan her taş, insanlık tarihine ışık tutan bir parça, geçmişin sessiz tanığı. Amnistos(Ana Tanrıça) antik kenti de bu suların altında.
Tarih boyunca denizciler için güvenli bir liman olan
Karacasöğüt Koyu’nun berrak suları, Akdeniz’in en narin ekosistemlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Burada yaşayan Akdeniz foku (Monachus monachus), dünya çapında kritik derecede tehlike altındaki türlerden biri. Ayrıca, Caretta caretta deniz kaplumbağalarının göç yolları ve üreme alanları bu bölgede bulunmakta. Denizin altında ise, oksijen üretiminde ve deniz yaşamının sürdürülebilirliğinde kilit rol oynayan Posidonia oceanica çayırları uzanıyor. Bu deniz çayırları, hem karbon yatakları olarak küresel ısınmayla mücadelede önemli bir role sahip, hem de deniz canlılarına yaşam alanı sağlıyor.
Bu yüzden koyun geniş bir bölümü 1. derece arkeolojik sit alanı. Bu bölgeye yapılacak herhangi bir modern müdahale, yalnızca tarihsel dokuyu yok etmekle kalmayacak, aynı zamanda insanlığın ortak mirasını geri döndürülemez şekilde tahrip edecek.
Ama sermayenin ve iktidarın umurunda değil. Bugün büyük bir tehditle karşı karşıya: ticari rant uğruna tahribat.
Global Marin Sportif Denizcilik Turizm ve Ticaret A.Ş. bu koya “Yat yanaşma iskelesi ve Turizm konaklama tesisi” yapmak için harekete geçti.
Her türlü siyasal ve ekonomik gücü kullanarak “ÇED gerekli değildir” kararı da aldırdılar.
Hangi akıl, hangi vicdan bu karara imza attı.
Balık tutmanın bile yasak olduğu bu koya bir yat yanaşma iskelesi ve turizm tesisi inşaatı, hassas ekosistemi doğrudan tehdit ediyor. İskele inşaatı sırasında yapılacak deniz taramaları, Posidonia çayırlarını yok edecek, deniz suyunun kimyasal dengesini bozacak ve bölgedeki deniz yaşamını geri dönüşü olmayan bir şekilde tahrip edecek. Deniz trafiğindeki artış ise Akdeniz foklarının ve Caretta carettaların yaşam alanlarını daraltacak ve popülasyonlarını ciddi şekilde tehlikeye atacak.
Karacasöğüt’teki bu projeye karşı çıkanlar yalnızca tarih ve doğa sevdalıları değil, aynı zamanda bölge halkının kendisidir. Yüzyıllardır bu topraklara ve denizlere uyum içinde yaşayan insanlar, bu projenin doğayı ve yerel yaşamı yok edeceğini biliyor. Çevre örgütleri ve aktivistler, Karacasöğüt Koyu’nun korunması için bir araya gelerek hukuki ve toplumsal mücadele başlatmış durumda. Onların talebi, yalnızca mevcut yasal koruma statülerine saygı gösterilmesi ve bölgenin tarihsel, kültürel ve ekolojik mirasının korunması.
Oysa tarihin ve doğanın bu eşsiz birleşimini rant uğruna yok etmek yerine, Karacasöğüt Koyu sürdürülebilir bir şekilde koruyabiliriz. Ekoturizm, çevreye zarar vermeden bölge ekonomisini destekleyebilir; yürüyüş yolları, deniz koruma projeleri ve bilinçlendirme çalışmalarıyla bölge hem yerel halk hem de ziyaretçiler için bir değer olarak yaşatılabilir. Karacasöğüt Koyu yalnızca bir turistik destinasyon değil, insanlık tarihine ve doğaya açılan bir kapıdır.
Bugün burada yapılacak bir yanlış, yalnızca bölgeyi değil, gelecek kuşakların bu mirası görme ve öğrenme hakkını da ellerinden alacaktır. Karia’nın sessiz tanıkları, Akdeniz’in canlıları ve insanlığın ortak vicdanı için, bu yıkıma dur demek bir zorunluluktur.
İnanın ülke işgal edilse, düşman bu güzelliğe kıyamaz.
GÖLGELER VE IŞIKLAR
Bir akşamüstü, Knidos’un taş duvarlarının arasından geçen dar sokaklarda, iki filozofun yolları kesişti.
Biri, hakikati gökyüzünde arayan bir idealist, diğeri ise ayakları toprağa kök salmış bir materyalistti.
Antik kent, güneşin son ışıklarıyla kavrulurken, onların konuşması, belki de gün batımına derin bir anlam katacaktı.
İdealist, uzun bir kaftan giymiş, yüzünde dingin bir ifade taşırdı. Gözleri, uzak ufukları süzmekte ustaydı; sanki bilginin kaynağı onun göz bebeklerine kazınmış gibiydi. Materyalist ise sade bir tunik içinde, yüzünde ince bir alaycılık taşırdı. O, ellerini her zaman toprağa dokundurmuş, hakikati yalnızca gerçekliğin katı dünyasında arayan bir düşünürdü.
Kentin su işlerinden sorumlu memuru Boulakrates’in yaptırdığı çeşmenin başında karşılaştılar. Çeşmeden akan suyun sesi, konuşmalarına ritim tutar gibi yankılanıyordu.
“Selam, yolcu,” dedi idealist, nazikçe. “Ne arıyorsun bu kadim şehrin taşlarında?”
Materyalist gülümsedi. “Ben hakikatin izini sürüyorum. Ama sanırım aynı şeyi aramıyoruz. Senin gözlerin hep yukarıda; oysa hakikat buradadır, yerde, dokunduğumuz şeylerdedir.”
İdealist başını salladı, yüzünde hafif bir hüzün belirdi. “Ah, dostum,” dedi. “Yalnızca ellerinle dokunabildiğini hakikat sanıyorsun. Oysa gerçek, gözle görülemez, duyuların ötesindedir. Hakikati ancak akıl ve ruhun gözleriyle görebilirsin.”
Materyalist, çeşmenin başındaki bir taşı eline alıp tarttı. “Bu taş,” dedi, “benim için hakikattir. Katı, gerçek ve somut. Onu tutabilir, ağırlığını hissedebilirim. Ama senin hayalindeki hakikat, boş bir gölgeden ibaret. Var mı yok mu, kim bilebilir?”
İdealist, gökyüzüne baktı. “Taş dediğin şey, yalnızca bir görüntü, bir yanılsama. Gerçek olan, onun ardındaki fikir, değişmeyen özü. Taş, geçicidir; ama taş olma fikri ebedidir.”
Materyalist bir kahkaha attı. “Senin ebedi fikirlerinle karın doyar mı, dostum? İnsanlar ekmek yer, fikir değil.”
Bu kez idealist güldü, ama gülüşü bir hüzün notası taşıyordu. “Ekmek,” dedi, “yalnızca bedeni doyurur. Ama fikirler, ruhun açlığını giderir. Bedenini beslesen bile ruhunu aç bırakıyorsan, insanlıktan ne kalır geriye?”
Bu konuşma, akşamın alacakaranlığında sürüp gitti. Onların sözleri, suyun yüzeyine düşen gölgeler gibi dalgalandı, bazen çarpıştı, bazen birleşti. Güneş battı, sokak kandilleri birer birer yandı, şehir sessizleşti. Fakat bu iki filozof, hakikat üzerine tartışmaktan vazgeçmedi. Her biri kendi gerçeğinde ısrarcıydı, ama bir yandan da birbirinin düşüncelerine hayranlık duyuyordu.
Sonunda, gece ilerlerken, materyalist durdu ve başını salladı. “Belki de haklısın,” dedi alçak bir sesle. “Belki de hakikat, ne yalnızca taşta ne de yalnızca fikirde. Belki hakikat, bizim bu konuşmamızdadır. Çarpışan düşüncelerimizin, yeni bir anlayış doğurmasında.”
İdealist gülümsedi. “Belki de hakikat, dostum,” dedi, “ne göklerde ne yerde, ama ikimizin arasındaki bu ince ipliktedir. Fikirlerin dansında, sözcüklerin ahengindedir.”
Gece onları sardığında, her biri kendi yoluna devam etti. Ama o gece, yıldızların altında, o dar sokakta, hakikatin bir kıvılcımı parlamıştı. Ve belki de o kıvılcım, bir gün başka bir zamanda, başka bir çağda, başka bir filozofun aklında yeniden yanacaktı.
×××
21 Kasım Dünya Felsefe Günü için yapay zeka ChatGPT ile felsefe yapalım dedik. O kendi isteğiyle materyalist oldu, ben idealist. Çarpışan fikirleri dans ettirdik.
Ortaya bu kurgu çıktı. Bilmiyorum başarabildik mi?
Görseli yapma işi de yapay zekaya düştü.
