DELEGE Mİ, ÜYE Mİ?
YENİ Parti’nin kuruluşundan bu yana bize ulaşan mesajların, whatsapp gruplarındaki yazışmaların belki de en dikkat çekici ortak başlığı bu…
Son günlerde onlarca okurumuz, parti içi demokrasinin nasıl işlemesi gerektiğine ilişkin benzer görüşler paylaşıyor. Hepsinin özeti tek cümlede toplanıyor.
“Partiyi delegeler değil, üyeler yönetsin.”
Türkiye’de yıllardır siyasi partilerin en çok tartışılan başlıklarından biri delege sistemi oldu. Kongrelerden genel başkan seçimlerine kadar birçok süreçte asıl belirleyici olan milyonlarca üye değil, binlerce delege oldu.
Bu durumun zaman zaman parti içi gruplaşmaları, pazarlıkları ve çeşitli güç odaklarını beslediği yönünde ciddi eleştiriler yapıldı.
Şimdi sıfırdan teşkilatlanan YENİ Parti için farklı bir model mümkün mü?
İşte tartışılması gereken soru bu.
Bize ulaşan görüşlerde en çok dile getirilen düşünce şu.
“Üye aidatını ödeyen, partiye emek veren herkes genel başkanını ve parti yönetimini doğrudan seçebilsin.”
Böyle bir modelin savunucuları, delege sisteminin ortadan kalkmasıyla birlikte belediye başkanlarının, il başkanlarının ya da belli grupların parti kongreleri üzerindeki etkisinin azalacağını düşünüyor.
Onlara göre gerçek güç üyede olursa, parti de daha demokratik hale gelir.
Bir başka iddia ise bunun örgütlenmeye büyük katkı sağlayacağı yönünde.
Çünkü insanlar sadece aidat ödeyen bir üye değil, gerçekten söz sahibi olan bir üye olduklarını hissederlerse partiye ilginin artacağı, hatta YENİ Parti’nin Türkiye’nin en büyük üye tabanına ulaşabileceği savunuluyor.
Elbette işin bir de hukuki boyutu var.
Mevcut 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu, ilçe ve il kongrelerinin delege esasına göre oluşmasını öngörüyor. Yani bugün için bir siyasi partinin tek başına tüzüğünü değiştirerek delege sistemini tamamen kaldırması hukuken mümkün görünmüyor.
Ancak bu durum, tartışmanın yapılmasına engel değil.
Belki de Türkiye’nin artık konuşması gereken konu tam da bu.
Siyasi Partiler Kanunu değişmeli mi?
Teknolojinin geliştiği, milyonlarca insanın güvenli dijital sistemlerle işlem yapabildiği bir çağda, parti içi demokrasiyi neden hala onlarca yıl önce oluşturulan delege modeliyle yürütüyoruz?
Belki de artık “üyenin sözü”nü merkeze alan yeni bir siyasi kültürü konuşmanın zamanı gelmiştir.
Datça’nın Sesi olarak bu tartışmanın tarafı değiliz.
Ama görüyoruz ki bu talep küçümsenecek gibi değil.
Yüzlerce mesaj aynı soruyu soruyor.
“Partiyi gerçekten üyeler yönetse daha demokratik olmaz mı?”
Şimdi sözü parti üyelerine bırakmak gerekiyor.
Sizce Türkiye’de delege sistemi devam etmeli mi, yoksa siyasi partiler doğrudan üye iradesine dayalı yeni bir modele mi geçmeli?
Yeni Parti’nin kurucuları bu konuda ne düşünüyor?
…
DEMİRTAŞ’TAN DİKKAT ÇEKEN ÇIKIŞ
Edirne Cezaevi’nde tutuklu bulunan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, Narin Güran cinayeti davasına ilişkin yaptığı açıklamayla dosyayı yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı. Demirtaş, Adalet Bakanlığı’nın özel izniyle Narin Güran’ın babası Arif Güran ile görüştüğünü ve dava dosyasını ayrıntılı biçimde incelediğini açıkladı.
Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, dosyayı bir hukukçu gözüyle değerlendirdiğini belirten Demirtaş, “Suçu somut delillerle ispatlanan tek isim Nevzat Bahtiyar’dır.” görüşünü dile getirdi.
“Karar yeniden değerlendirilmeli”
Demirtaş, anne Yüksel Güran ile amca Salim Güran hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının hukuka uygun olmadığını savundu. Dosyada eksik ve tartışmalı yönler bulunduğunu ileri süren Demirtaş, kararın yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu kapsamda Adalet Bakanlığı’na da çağrıda bulunan Demirtaş, dosya için “kanun yararına bozma” yoluna başvurulmasını istedi.
Dava kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor
Narin Güran cinayetiyle ilgili yargı süreci kamuoyunda geniş yankı uyandırmayı sürdürürken, Demirtaş’ın açıklamaları da yeni bir tartışma başlattı. Ancak Demirtaş’ın değerlendirmeleri kişisel hukuki görüşü niteliğinde olup, dava dosyasına ilişkin nihai karar ve süreç yargı mercilerinin yetkisinde bulunuyor.
…
BU KADAR VİCDANSIZLIK OLMAZ
Türkiye günlerdir orman yangınlarıyla mücadele ederken, Muğla’dan gelen bir ihale kararı kamuoyunda tartışma yarattı. Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 4. Bölge Müdürlüğü, Köyceğiz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası’nda 2026-2027 av turizmi kapsamında 11 yaban keçisinin avlanma hakkını ihaleye çıkardı.
İhale şartnamesine göre av kotası toplam sekiz parti halinde satışa sunulacak. İlk üç partide ikişer, kalan beş partide ise birer yaban keçisi bulunuyor. Bireysel av kotası için KDV hariç muhammen bedel 750 bin lira olarak belirlendi. İhalenin 10 Ağustos’ta kapalı teklif usulüyle gerçekleştirileceği duyuruldu.
Kararın, Muğla ve çevresinde orman yangınlarının etkilerinin sürdüğü bir dönemde açıklanması sosyal medyada ve çevre örgütleri arasında eleştirilere neden oldu. Tepkilerde, yangınlardan doğal yaşamın zaten ağır zarar gördüğü, bu süreçte av turizmi ihalelerinin etik olmadığı yönünde değerlendirmeler yapıldı.
DKMP ise ihalenin, 2026-2027 av turizmi uygulamaları kapsamında önceden belirlenen avlanma kotalarının kullanım hakkının devrine ilişkin rutin bir uygulama olduğunu belirtiyor.
